U-ETDS nedir?

U-ETDS (Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi), karayolu taşımacılığında faaliyet gösteren kişi ve şirketlerin Bakanlıkça belirlenen verilerinin tutulduğu ve gerektiğinde ilgili kamu kurumlarıyla paylaşılabilen sistemdir. Tanım Karayolu Taşıma Yönetmeliği md. 4'te yer alır. Otobüs taşımacılığında U-ETDS denildiğinde çoğunlukla sefer ve yolcu bildirimi kastedilir.

U-ETDS bildirimi kimin yükümlülüğü?

U-ETDS bildirimi, seferi yapan yetki belgesi sahibi taşımacının yükümlülüğüdür. Md. 40/4 düzenli yolcu taşımacılığında A1, B1 ve D1 belge sahiplerine, md. 40/3 ise arızi, grup veya mekik seferlerde A1, A2, B2 ve D2 belge sahiplerine bildirim yükümlülüğü getirir. Bileti satan acente için ayrı bir U-ETDS yükümlülüğü bu fıkralarda açıkça yer almaz. Yükümlülüğün belge türüne bağlanması, bildirimin seferi fiilen yapan ve taşıtı, personeli yöneten tarafta kalması anlamına gelir. Bir acente aynı seferin biletini satmış olsa da taşıt plakası, şoför ve sefer saati gibi bilgiler firmanın operasyonundadır.

Bildirim ne zaman yapılır?

Bildirim süresi seferin türüne göre değişir: düzenli seferde seyahat başlayıncaya kadar, arızi veya grup seferinde seyahatten en geç 1 saat önce yapılır. Her iki durumda da seyahati yapamayan veya tamamlamayan yolcunun bilgisi, durumun meydana geldiği saatten en geç 30 dakika sonrasına kadar sisteme işlenir.

Tarifeli ve tarifesiz sefer ayrımı tarifeli ve tarifesiz taşımacılık maddesinde anlatılır.

U-ETDS'ye hangi bilgiler iletilir?

U-ETDS'ye seferin taşıt, personel ve yolcu bilgileri birlikte iletilir. Md. 40/4'e göre düzenli seferlerde taşıtın plakası ve araç takip sistemi (ATS) bilgileri, taşıtta görevli personelin bilgileri ve yolculara ait bilgiler bildirilir. Yolcu bilgileri md. 36'da bilette bulunması zorunlu tutulan bilgilere dayanır: ad soyad, Türk vatandaşı için Kimlik No, yabancı yolcu için uyruk ve pasaport ya da yabancı kimlik numarası, iletişim bilgisi ve koltuk numarası. Tarifesiz seferlerde ise md. 40/3, taşıma sözleşmesindeki yolcu listesi bilgilerine atıf yapar.

Örnek: son dakika yolcusu

Bir tarifeli sefere kalkıştan kısa süre önce yolcu bileti satılıyor. Yolcunun bilgisi seyahat başlamadan U-ETDS'ye iletilmelidir; bu iş firmanın operasyonundadır. Aynı seferde bir yolcu otobüse binmezse firma, bu bilgiyi durumdan en geç 30 dakika sonrasına kadar sisteme işler. Acente bu süreçte satış anında yolcu bilgisini doğru girerek firmanın bildirimini kolaylaştırır.

U-ETDS ile e-yolcu listesi farkı

U-ETDS bilgilerin Bakanlık sistemine iletildiği bildirimdir; e-yolcu listesi ise e-biletli yolcular için taşıtta bulundurulan elektronik listedir. İkisi aynı yolcu bilgilerine dayanır, ama farklı yükümlülüklerdir. Ceza ve uygulama ayrıntıları U-ETDS sefer ve yolcu bildirimi rehberinde ele alınır.

Otobüs bileti yazılımında U-ETDS

DIJI.TECH'in otobüs bileti yazılımı acente tarafında çalışır: sefer arar, koltuk satar, iptal ve raporlama yapar. Otobüs modülünde U-ETDS bildirimi yoktur; bildirim, seferi yapan firmanın yükümlülüğü olarak firmanın kendi sisteminde kalır. Yazılımın katkısı satış aşamasındadır: acente portalının yolcu formu, Türk vatandaşından Kimlik No, yabancı yolcudan pasaport numarası ve veren ülke bilgisini satıştan önce eksiksiz ister.