TÜRSAB belgesi nedir?

TÜRSAB belgesi, halk dilinde seyahat acentası işletme belgesine verilen addır. 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu işletme belgesini, Kültür ve Turizm Bakanlığının verdiği seyahat acentası belgesi olarak tanımlar ve Türkiye'de seyahat acentalığı faaliyeti için bu belgeyi zorunlu tutar. Belgenin TÜRSAB adıyla anılması, seyahat acentalarının Türkiye Seyahat Acentaları Birliği'ne üye olma zorunluluğundan gelir.

TÜRSAB belgesi ne işe yarar?

Seyahat acentası işletme belgesi, bir şirketin tur düzenleme, konaklama ve ulaştırma hizmetlerine aracılık etme gibi seyahat acentalığı faaliyetlerini yasal olarak yürütebilmesini sağlayan belgedir. Kanun'a göre belge tüzel kişilere ve bir işletmeye mahsus olarak verilir. Aynı Kanun'un 32. maddesi, seyahat acentalarının Seyahat Acentaları Birliği'ne üye olmalarını zorunlu tutar.

Otobüs bileti acenteliğinde TÜRSAB belgesinin yeri

TÜRSAB belgesi, otobüs bileti satan acentelik için tek başına yeterli değildir. Bunun iki dayanağı vardır:

• 1618 sayılı Kanun'un kapsamı: Kanun'un 4. maddesi, yurt içinde ve yurt dışında yolcu taşımacılığı yapan otobüs işletmelerinin hizmetlerini nakliyecilik hizmeti sayar ve bu Kanun hükümlerine tabi tutmaz.
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği: Yönetmeliğin 5. maddesi acentelik dahil kapsamdaki faaliyetler için Bakanlıktan uygun yetki belgesi alınmasını zorunlu tutar. 6. maddenin beşinci fıkrasına göre F türü yetki belgesi, ticari amaçla yolcu taşımacılığında acentelik yapacak kişilere verilir.

Yönetmelikte seyahat acentalarını F belgesinden muaf tutan bir hüküm bulunmaz. 41. maddenin üçüncü fıkrası ise seyahat acentalığı belgesine sahip olanların, organizasyonlarına karayolu taşımacılığını dahil etmeleri hâlinde ilgili taşımacılık yetki belgesini almalarını ya da taşımayı bu belge sahiplerine yaptırmalarını şart koşar.

F1/F2 belgesinin yanında acentelik sözleşmesi

Yetki belgesi tek başına da bilet satmaya yetmez. Yönetmeliğin 42. maddesine göre F türü belge sahipleri, adlarına bilet satacakları taşımacılarla acentelik sözleşmesi yapıp bunu yetki belgelerine kaydettirmek zorundadır ve yalnızca bu firmalar adına işlem yapabilir. Ayrıntı için acentelik sözleşmesi ve yetki belgesi maddelerine bakabilirsiniz.

Sık karıştırılan belgeler

Otobüs bileti satışında belge adları sıkça karıştırılır. Yönetmeliğin 6. maddesine göre B türü belgeler otobüsle yurt içi ve uluslararası, D türü belgeler otobüsle yurt içi yolcu taşımacılığı içindir; B1 ve D1 tarifeli, B2 ve D2 tarifesiz taşımacılığı, D4 ise il içi ve 100 kilometreye kadar şehirlerarası taşımacılığı kapsar. Bu belgeler taşımacıya aittir ve bilet satma yetkisi vermez. Yolcu taşımacılığında acentelik belgesi F türüdür. Seyahat acentası işletme belgesi ise Kültür ve Turizm Bakanlığının alanındadır ve karayolu yolcu taşımacılığı acenteliğinin yerine geçmez. Tarifeli ve tarifesiz ayrımı tarifeli ve tarifesiz taşıma maddesinde anlatılır.

Örnek: tur satan bir acentenin otobüs bileti satmak istemesi

Yıllardır paket tur ve otel satan, TÜRSAB üyesi bir seyahat acentasının müşterilerine şehirlerarası otobüs bileti de satmak istediğini düşünelim. Acentanın mevcut işletme belgesi, tur ve konaklama satışını kapsar. Otobüs bileti için önce Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından F1 yetki belgesi alması, ardından bilet satacağı otobüs firmalarıyla acentelik sözleşmesi yapıp bunu belgesine kaydettirmesi gerekir. Yazılım bu sürecin sonunda devreye girer.

Otobüs bileti yazılımı ile yetki ilişkisi

Satış yetkisi yazılımdan değil, belgelerden ve sözleşmelerden gelir. DIJI.TECH'in otobüs bileti yazılımı sefer arama, koltuk seçimi, ödeme, e-bilet ve iptal işlemlerini yürüten teknik altyapıdır; acentenin yasal yükümlülüklerini karşılamaz. Kurulum ortalama 1 hafta sürse de yetki belgesi ve sözleşme süreçleri ayrıca planlanmalıdır. Atılacak adımların tamamı otobüs bileti satmak için ne gerekir rehberindedir.