Servis bedeli nedir?

Servis bedeli (hizmet bedeli), acentenin otobüs bileti satışı karşılığında, otobüs firmasının bilet ücretinden ayrı olarak aldığı hizmet ücretidir. Markup'tan farklı olarak fiyatın içine gizlenmez; ödeme sayfasında ve e-bilette ayrı satır olarak gösterilir. Tutarını firma değil, acente kendi fiyat politikasıyla belirler.

Acente neden servis bedeli alır?

Servis bedeli, acentenin sefer arama, koltuk seçimi, ödeme ve satış sonrası destek gibi hizmetlerinin karşılığını açıkça fiyatlandırmasını sağlar. Firmanın acenteye bıraktığı tedarikçi komisyonu her seferde aynı olmayabilir; servis bedeli acentenin gelirini kendi kontrolünde tutmanın yollarından biridir. Müşteri de bilet ücretini ve acentenin ücretini ayrı gördüğü için toplam tutarın nasıl oluştuğunu kolayca anlar.

Servis bedeli farklı biçimlerde tanımlanabilir:

• Yüzde olarak: Bilet fiyatının belirli bir oranı.
• Sabit tutar olarak: Her satışta aynı miktar.
• Birim bazında: Bilet, yolcu veya bacak başına.

Servis bedeli, markup ve bilet ücreti

Otobüs biletinin müşteriye yansıyan toplamı üç bölümden oluşabilir: firmanın bilet ücreti, acentenin fiyatın içine eklediği markup ve ayrı satır olarak gösterilen servis bedeli. Müşteri ilk ikisini tek bir koltuk fiyatı olarak, üçüncüsünü ayrı kalem olarak görür.

Markup'ın ayrıntısı için markup maddesine bakabilirsiniz.

Servis bedeli ve komisyonculuk ayrımı

Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 41. maddesinin birinci fıkrası, yolcu taşımacılığında komisyonculuk yapılamayacağını hükme bağlar. Burada kastedilen, yönetmelikte ayrı bir faaliyet türü olarak düzenlenen taşıma işleri komisyonculuğudur. Yetki belgesi ve acentelik sözleşmesiyle çalışan acentenin satış karşılığında aldığı servis bedeli bu faaliyetle karıştırılmamalı; acente metinlerde "komisyoncu" olarak anılmamalıdır. Yönetmeliğin güncel metni mevzuat.gov.tr üzerinde yer alır.

Servis bedelinde şeffaflık neden önemlidir?

Servis bedelinin ödeme öncesinde açıkça gösterilmesi, müşterinin acentenin ücretini otobüs firmasının fiyatı sanmasını önler. Yazıhaneden bilet alan müşteri, internette gördüğü koltuk fiyatıyla ödediği toplam arasındaki farkı sorabilir; ayrı satır bu sorunun cevabını önceden verir. Şeffaflık iptal anında da önem kazanır: iade tutarı hesaplanırken bilet ücreti ile acentenin ücretinin ayrı izlenmesi, müşteriyle anlaşmazlık riskini azaltır. Servis bedelinin fatura üzerinde nasıl gösterileceği ise belge türüne bağlıdır; bu konu e-Fatura ve e-Arşiv maddesinde ele alınır.

Örnek: iki koltuklu bir satışta servis bedeli

Bir acentenin aynı sefer için iki koltuk sattığını ve ödeme ekranında sabit tutarlı bir servis bedeli girdiğini düşünelim. Tutar bilet fiyatının üzerine eklenir. Bilet düzenlendiğinde e-bilet PDF'inin ödeme kutusunda toplam tutar, Servis Bedeli satırı ve ödeme tipi yer alır; müşteri acentenin ücretini bu satırda ayrı görür. Bilet daha sonra firmanın iptal süresi içinde iptal edilirse servis bedeli iade edilen tutarın oranında geri verilir.

Otobüs bileti yazılımında servis bedeli

DIJI.TECH'in otobüs bileti yazılımı servis bedelini satıcı komisyonu ve hizmet bedeli kurallarıyla yönetir:

• Satıcı komisyonu: Acente ödeme ekranında yüzde veya sabit tutar girer; tutar fiyatın üzerine eklenir ve e-bilette Servis Bedeli satırı olarak görünür.
• Hizmet bedeli kuralları: Otobüs ürününe uygulanan kurallar fiyat kırılımında ayrı satır oluşturur; bilet, yolcu veya bacak başına tanımlanabilir.
• İptalde oransal iade: Bilet iptal edildiğinde satıcı komisyonu iade oranında iade tutarına eklenerek geri ödenir; otobüs iptalinde ayrıca satış sonrası işlem ücreti yoktur.
• Raporlama: Satıcı komisyonu raporunda otobüs satışları ayrı filtrelenir.

Firmanın 3D Secure sayfasında ödenen seferlerde satıcı komisyonu kullanılamaz. Ayrıntılar fiyatlandırma ve markup sayfasındadır.