Turizm sanal POS seçimi: otobüs bileti satışında neye bakmalı?

Otobüs bileti satan bir acente için sanal POS seçimi, uçak veya otel satışındakinden farklı bir soruyla başlar: bu seferin parasını kim tahsil edecek? Otobüste bazı seferler acentenin kendi POS'uyla, bazıları ise firmanın kendi 3D Secure sayfasıyla ödenir ve bu ayrımı sefer bazında otobüs firması belirler. Bu rehber, turizm sanal POS seçimini bu iki yolu dikkate alarak ele alır; taksit, 3D Secure, iade ve sağlayıcı tiplerini otobüs satışının gerçek koşullarıyla anlatır. Örneklerde DIJI.TECH'in otobüs bileti yazılımı içindeki ödeme akışlarını kullanıyoruz.

Turizm sanal POS nedir?

Turizm sanal POS, seyahat acentesinin bilet, tur veya konaklama bedelini internet üzerinden kartla tahsil ettiği banka ya da ödeme kuruluşu altyapısıdır. Acente bir üye işyeri sözleşmesi imzalar, POS erişim bilgileri satış yazılımına tanımlanır ve müşterinin kart ödemesi bu hat üzerinden alınır.

"Turizm" nitelemesi ayrı bir ürün türünden çok sektörün özel koşullarını anlatır: yüksek tutarlı ve son dakika satışlar, sık iptal ve iade, taksit beklentisi ve yabancı kartlı müşteriler. Bu yüzden turizm acentesi için POS seçimi yalnızca komisyon oranı karşılaştırması değildir; iade süresi, taksit kuralları ve 3D Secure akışı da en az komisyon kadar önemlidir.

Otobüs bileti satışında ödeme neden iki yoldan ilerler?

Otobüs bileti satışında ödeme iki yoldan ilerler, çünkü otobüs firması her sefer için ödemenin nasıl alınacağını kendisi belirler. Ön ödemeli seferde bilet sistemin sağlayıcı bakiyesinden kesilir ve acente müşteriden kendi POS'uyla veya cariyle tahsilat yapar. Firmanın 3D sayfasını kullanan seferde ise ödeme doğrudan firmanın sayfasında tamamlanır.

Bu tablo sanal POS kararınızın kapsamını da belirler: POS yalnızca ön ödemeli seferlerde kullanılır. Firmanın 3D sayfalı seferlerinde kart bilgisi yazılımın ödeme formunda alınır, BiletAll'ın satış belgesine konur ve tarayıcı firmanın 3D sayfasına gönderilir. Dönüşte gelen PNR, firmadan PNR sorgusuyla teyit edilmeden onaylanmaz ve dönüş adresi imzalı bir anahtarla korunur. Bu seferlerde kart bilgisi yazılımda loglanmaz ve saklanmaz. Ödeme akışlarının tamamı sanal POS entegrasyonu sayfasındadır.

Hangi sanal POS sağlayıcı tipleri var?

Sanal POS sağlayıcıları dört grupta toplanır: banka POS'ları, katılım bankası POS'ları, ödeme kuruluşları ve uluslararası ödeme altyapıları. Her grupta başvuru süreci, taksit imkânı, fon aktarım süresi ve kabul edilen kartlar ayrı ayrı sorulmalıdır. Çoğu acente için en sağlıklı yapı, en az iki farklı gruptan birer sağlayıcıyla çalışmaktır.

DIJI.TECH yazılımında bu bağlantılar 20 ürün bağımsız ödeme adaptöründen oluşur ve otobüste yalnızca ön ödemeli seferlerde kullanılır. 3D Secure ve taksit desteği adaptöre göre değişir; her sağlayıcının ayrıntısı kendi sayfasındadır, örneğin Garanti BBVA sanal POS entegrasyonu, iyzico entegrasyonu ve Kuveyt Türk sanal POS entegrasyonu.

Ödeme kuruluşuyla çalışacaksanız kuruluşun yetkisini kontrol edin. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, faaliyetteki ödeme kuruluşlarını ve 6493 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca sunmaya yetkili oldukları ödeme hizmetlerini internet sitesinde listeler; faaliyet izni iptal edilen kuruluşlar da ayrıca yer alır.

3D Secure neden önemlidir?

3D Secure, internetten yapılan kartlı ödemede kart sahibinin kimliğini kartı çıkaran bankanın doğruladığı güvenlik protokolüdür. EMVCo'ya göre EMV 3-D Secure, işlem, ödeme ve cihaz verilerini paylaşarak düşük riskli işlemlerin hızlı onaylanmasını, yalnızca gerektiğinde ek doğrulama istenmesini sağlar; amacı kartın fiziksel olarak bulunmadığı e-ticaret dolandırıcılığını önlemektir.

Otobüs bileti satışında 3D Secure iki yerde karşınıza çıkar. Ön ödemeli seferde kart, acentenin kendi sanal POS'unda 3D Secure ile doğrulanır ve ortak 3D dönüşü otobüs ödemesine yönlenir. Firmanın 3D sayfasını kullanan seferde ise doğrulama firmanın sayfasında yapılır. Ödemenin hangi tarafta tamamlandığı, iade ve iptal sürecini doğrudan etkiler. Kavramın ayrıntıları 3D Secure sözlük maddesindedir.

Otobüs biletinde taksit nasıl çalışır?

Otobüs biletinde taksit yalnızca ön ödemeli seferde ve sanal POS'un taksit tablosuna göre sunulur. DIJI.TECH yazılımında taksit seçenekleri kartın ilk hanelerinden oluşan BIN bilgisine göre listelenir; böylece müşteri yalnızca kartının desteklediği seçenekleri görür. Firmanın 3D sayfasını kullanan seferde taksit firmaya iletilmez.

Taksit süresinin üst sınırını sağlayıcı değil, düzenleyici belirler. BDDK'nın kredi kartı taksit sınırları derlemesine göre kredi kartıyla yapılan mal ve hizmet alımlarında genel üst sınır 12 aydır; havayolları, seyahat acenteleri ve konaklama ile ilgili yurt içi harcamalarda bu süre 18 ay olarak uygulanır. Aynı derlemeye göre bu kalemlerde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hariç yurt dışına ilişkin harcamalarda taksit yapılmaz. Derlemede taşımacılık ile ilgili harcamalar da ayrı bir kalem olarak anılır.

Otobüs bileti satışınızın hangi kalemde değerlendirileceği, POS sözleşmenizdeki işyeri kategorisine bağlıdır. Bu yüzden taksit tablonuzu kurmadan önce işyeri kategorinizi ve uygulanacak süreyi bankanızla yazılı olarak teyit edin. Kurul kararları değişebildiği için tabloyu düzenli aralıklarla gözden geçirin.

Kart verisi nasıl korunmalı?

Kart verisinin korunması, PCI DSS standardına ve ödeme akışının doğru kurulmasına dayanır. PCI Security Standards Council'e göre PCI DSS, ödeme hesabı verisini korumak için temel teknik ve operasyonel gereklilikleri belirleyen küresel standarttır ve kart verisini saklayan, işleyen veya ileten ya da bu ortamın güvenliğini etkileyebilen her kuruluş için geçerlidir.

Acente açısından pratik sorular şunlardır: kart bilgisi hangi ekranda alınıyor, hangi sistemlerden geçiyor, loglara yazılıyor mu ve kim erişebiliyor? Ödeme tarafında DIJI.TECH, kullandığı altyapının PCI DSS uyumlu olduğunu ve AWS ile Cloudflare üzerinde barındırıldığını beyan eder; kodda doğrulanan örnek olarak firmanın 3D sayfasına giden satışta kart bilgisi loglanmaz ve saklanmaz. Kendi yükümlülüklerinizin kapsamını bankanızla ve yazılım sağlayıcınızla birlikte netleştirin.

İptal, iade ve başarısız satış nasıl yönetilir?

İptal ve iadede temel kural, paranın geldiği yola geri dönmesidir: kartla ödenen bilet karta, cariyle ödenen bilet cariye iade edilir. Turizmde iadeler sık olduğu için POS seçerken iadenin müşterinin kartına ne kadar sürede yansıdığını ve iade işleminin bir ücrete tabi olup olmadığını mutlaka sorun.

DIJI.TECH yazılımında iptal iki adımlıdır: önce iade teklifi alınır, sonra onaylanır; acente komisyonu iade oranında geri alınır. Ödeme alınıp bilet düzenlenemediğinde iki durum ayrılır. Firma satışı açıkça reddederse para cariye veya karta iade edilir ve iade tamamlandıktan sonra müşteriye firma, güzergâh ve koltuk özetini taşıyan site markalı bir bildirim gider. Sonuç belirsizse para otomatik oynatılmaz; rezervasyon mutabakat kuyruğuna alınır. Firmanın 3D sayfasında ödenen biletlerde yazılım tarafında ödeme kaydı oluşmadığı için iptal operasyon ekibi tarafından elle yürütülür. Ayrıntılar otobüs bileti iptal ve iade yönetimi sayfasındadır.

B2B ve B2C kanallarında ödeme nasıl farklılaşır?

B2B kanalında acentenin alt acenteleri ve kendi ekibi için kart tek seçenek değildir; ödeme cari hesap ve kredi limitiyle de yapılabilir. B2C kanalında ise son kullanıcı bileti sitenin sanal POS'uyla öder ve otobüs bileti sepette tek başına satılır. POS ihtiyacınızı hesaplarken iki kanalın payını ayrı ayrı düşünün.

B2C'de ödeme sayfası firmanın 3D sayfasına yönlenecek seferi tek satırla belirtir ve ödeme sonucu ekranı otobüse özel metinlerle "Biletiniz düzenlendi" veya "Tutarın tamamı kartınıza iade edildi" gibi sonuçları gösterir. Vitrin akışının tamamı B2C otobüs bileti sitesi sayfasındadır.

Muhasebe bağlantısı ödeme yolunu nasıl etkiler?

Muhasebe aktarımı ödeme yoluna bağlı çalıştığı için POS kararınız muhasebe sürecinizi de etkiler. DIJI.TECH'te Paraşüt, Luca ve Logo Netsis aktarımı, kartla ödenen otobüs satışının ödeme dönüşünde tetiklenir. Yalnızca cariyle ödenen otobüs satışında ve firmanın 3D sayfası yolunda bu tetik görülmemiştir.

Bu nedenle "her satış otomatik muhasebeleşir" varsayımıyla çalışmayın; cari ve firma 3D yolundaki satışlar için muhasebe kayıt sürecinizi ayrıca planlayın. SYS kullanıyorsanız ödenmiş ve onaylı otobüs satışları bir çekme akışıyla alınır. Ayrıntılar muhasebe entegrasyonu sayfasındadır.

Otobüs satışı için POS teklifinde neler sorulmalı?

Otobüs satışı için POS teklifinde komisyon oranının yanında tek koltukluk düşük tutarlı işlemlere uygulanan ek ücretleri, sık iptal edilen ön ödemeli seferlerin iade koşullarını ve B2C'de her sepetin tek otobüs bileti taşımasının işlem adedine etkisini sorun. Otobüs bileti küçük tutarlı ve sık tekrarlanan bir satış olduğu için işlem başına kesintiler, orandan daha belirleyici olabilir.

Otobüs satışında POS'u devreye alma sırası nedir?

Otobüs satışında POS'u devreye alma sırası, satış profilinizi çıkarmakla başlar ve iki ödeme yolunun ayrı ayrı denenmesiyle biter. Arada teklif, sözleşme, yazılıma tanımlama ve kiracınıza tanımlı BiletAll hesabındaki ödeme modunun kontrolü yer alır; bu kontrol atlanırsa ön ödemeli seferler için kurduğunuz POS beklediğiniz satışlarda devreye girmeyebilir.

1. Satış profilinizi çıkarın: Biletlerin ne kadarını B2C vitrinden, ne kadarını alt acentelerden sattığınızı ve satışların hangi payının ön ödemeli seferlerde olduğunu hesaplayın; POS hacminiz yalnızca bu paydan oluşur.
2. Otobüse özgü teklif isteyin: Teklif isterken otobüsün düşük tutarlı ve sık iptal edilen bir ürün olduğunu belirtin; iade ücreti ve kısmi iade koşulunu ayrıca sorun.
3. Kategoriyi sözleşmeye yazdırın: Üye işyeri sözleşmesinde işyeri kategorinizi ve bu kategoride uygulanacak taksit süresini açıkça belirtin.
4. POS'u ve ödeme modunu tanımlayın: POS bilgilerini kiracının ödeme ayarlarına girin; BiletAll hesabınızda ödeme modunun Cari hesap mı POS mu olduğunu kontrol edin, çünkü POS modunda her satış firmanın 3D sayfasına gider.
5. İki yolu ayrı ayrı deneyin: Ön ödemeli bir seferi taksitli ve tek çekim olarak, firmanın 3D sayfasını kullanan bir seferi ise ayrı bir senaryo olarak satın alın; ardından ön ödemeli bileti iptal edip iadenin karta döndüğünü kontrol edin.
6. Mutabakat kuyruğunu izleyin: Canlıya geçtikten sonraki ilk haftalarda belirsiz kalan satışları ve iadelerin karta yansıma süresini takip edin.