# Hazır yazılım mı kaynak kod mu? Otobüs bileti satışında doğru model

Kaynak: https://www.otobusbiletiyazilimi.com/rehber/saas-mi-kaynak-kod-mu/ — Son güncelleme: 2026-10-25

Hazır otobüs bileti yazılımını kiralamak, bakım ve sağlayıcı güncellemelerini yazılım şirketine bırakır; kaynak kodu satın almak ise özelleştirme özgürlüğü verirken bu yükü acenteye taşır. Forumlarda satılan scriptler ise çoğu zaman ikisinin de güvencesini taşımaz.

## Özetle
- Kiralama (SaaS), yazılımın sağlayıcının altyapısında çalıştığı ve bakım, güvenlik ve güncellemelerin yazılım şirketinde kaldığı kullanım modelidir.
- Kaynak kod satın almak, yazılımı kendi sunucularınızda çalıştırma ve kod düzeyinde değiştirme hakkı verir; buna karşılık bakım, güvenlik ve güncelleme sorumluluğu acenteye geçer.
- Otobüs satışında bakım yükü; sağlayıcı bağlantısından, durak ve firma kataloğunun eşlenmesinden, durum senkronundan, mutabakattan ve ödeme akışlarından gelir.
- Yetki belgesi, acentelik sözleşmeleri, sağlayıcı hesabı ve sanal POS sözleşmesi hangi modeli seçerseniz seçin acentenin kendi süreçleridir.
- Teknik ekibi olmayan acenteler için kiralama, kalabalık bir geliştirici ekibiyle ürününü farklılaştırmak isteyenler için kaynak kod daha uygundur.

Otobüs bileti satmaya karar veren bir acentenin önünde üç yol vardır: hazır bir yazılımı kiralamak, bir yazılımın kaynak kodunu satın almak ya da forumlarda "otobüs bileti scripti" adıyla satılan bir paketi almak. Üçü de ilk bakışta aynı şeyi vaat eder: arama, koltuk seçimi ve ödeme. Fark, satış başladıktan sonra kimin neyi düzelteceğinde ortaya çıkar. Bu rehberde üç modeli otobüs satışının kendine özgü bakım yükü üzerinden karşılaştırıyor, örnekleri DIJI.TECH'in [otobüs bileti yazılımı](https://www.diji.tech/tr/b2c/otobus-bileti-yazilimi) üzerinden veriyoruz.

## Hazır otobüs bileti yazılımı kiralamak ne demek?

Hazır yazılım kiralamak (SaaS), otobüs bileti satış altyapısını yazılım şirketinin sunucularında, sizin markanızla kullanmak demektir. Kodu yazılım şirketi çalıştırır, günceller ve korur; acente ise sitesini, fiyat kurallarını, alt acentelerini ve rezervasyonlarını panelden yönetir. Kurulum, kod yazmaktan çok yapılandırmadan oluşur.

Kiralamada acentenin günlük işi satışa odaklanır. Sağlayıcı bağlantısında bir değişiklik olduğunda, bir ödeme kuruluşu akışını güncellediğinde veya bir güvenlik yaması gerektiğinde bu işi yazılım şirketi yapar. Karşılığında acente, yazılımın yol haritasını kendisi belirleyemez; istediği bir özelliği talep edebilir ama takvimi yazılım şirketi planlar.

## Kaynak kod satın almak ne anlama gelir?

Kaynak kod satın almak, yazılımın kodunu kendi sunucularınızda çalıştırma ve kod düzeyinde değiştirme hakkını almaktır. Bu model, ürününü rakiplerinden farklılaştırmak isteyen ve bunu yapacak geliştirici ekibine sahip acenteler için anlamlıdır. Buna karşılık sunucu, güvenlik, yedekleme ve güncelleme sorumluluğu acenteye geçer.

Kaynak kodda kritik soru, yazılım şirketinin sonraki güncellemelerinin size nasıl ulaşacağıdır. Kod kopyanızı ne kadar değiştirirseniz, ana üründeki iyileştirmeleri kendi kopyanıza taşımak o kadar zorlaşır. Bu yüzden kaynak kod alan acentenin hangi değişiklikleri kendi kopyasında, hangilerini ana ürün üzerinden talep edeceğini baştan planlaması gerekir.

## Forumlardaki otobüs bileti scriptleri neden risklidir?

Forumlarda satılan otobüs bileti scriptleri genellikle kaynağı, lisansı ve bakım sorumlusu belirsiz paketlerdir. Kurulum ucuz görünse de sağlayıcı bağlantısı değiştiğinde, ödeme altyapısında güvenlik açığı bulunduğunda veya bir satış hatası çıktığında muhatap bulmak zorlaşır. Kart verisi ve Kimlik No işleyen bir sistemde bu belirsizlik ciddi bir risktir.

Script değerlendiriyorsanız en azından şu soruların cevabını yazılı alın: kodun lisansı kime ait, son güncelleme ne zaman yapıldı, sağlayıcı bağlantısı hangi sürümle çalışıyor, ödeme akışı 3D Secure kullanıyor mu ve bir hata çıktığında kim düzeltecek? Bu soruların cevabı yoksa, düşük başlangıç maliyeti ilk sorunla birlikte yüksek bir operasyon maliyetine dönüşür.

## Üç model nasıl karşılaştırılır?

Üç model en iyi, sorumluluğun kimde kaldığına göre karşılaştırılır. Kiralamada yazılım şirketi, kaynak kodda acente, scriptte ise çoğu zaman kimse net olarak sorumlu değildir. Aşağıdaki tablo, otobüs satışında en sık karşılaşılan işleri bu açıdan ele alır.

| Konu | Kiralama (SaaS) | Kaynak kod | Hazır script |
|---|---|---|---|
| Devreye alma | Yapılandırma ile | Sunucu, güvenlik ve dağıtım hazırlığıyla | Kurulum belirsiz |
| Sağlayıcı değişiklikleri | Yazılım şirketi uygular | Acentenin ekibi uygular | Çoğu zaman uygulanmaz |
| Ödeme ve güvenlik güncellemeleri | Yazılım şirketi | Acente | Belirsiz |
| Özelleştirme | Panel ve tasarım seçenekleri kadar | Kod düzeyinde sınırsız | Kodu okuyabildiğiniz kadar |
| Yeni özellikler | Ürünle birlikte gelir | Kendi kopyanıza taşımanız gerekir | Genellikle gelmez |
| Altyapı | Yazılım şirketinin bulutu | Acentenin sunucuları | Acentenin sunucuları |
| Maliyet yapısı | Dönemsel kira | Tek seferlik satın alma ve iç ekip | Düşük başlangıç, belirsiz bakım |

## Otobüs satışında bakım yükü nereden gelir?

Otobüs satışında bakım yükü, yazılımın arka planda sürekli çalışan işlerinden ve dış sistemlere bağımlılığından gelir. Bir otobüs bileti yazılımı yalnızca ekranlardan ibaret değildir; sağlayıcıyla konuşan, rezervasyonları senkronlayan, süresi dolan tutmaları temizleyen ve belirsiz satışları izleyen bileşenlerden oluşur.

DIJI.TECH'in otobüs modülünde bu işlerin bir kısmı şöyledir:

- **Sağlayıcı bağlantısı:** BiletAll ile SOAP/XML bağlantısı; arama, koltuk kontrolü, satış, iptal ve PNR sorgusu bu hat üzerinden yürür.
- **Katalog eşleme:** Durak ve otobüs firması listeleri sağlayıcıdan senkronlanır, ana kataloğa eşlenir; admin onaylı eşlemeler korunur.
- **Durum senkronu:** Onaylı rezervasyonlar firmadan düzenli okunur, gişede yapılan iptaller yakalanır; sağlayıcı arızasında devre kesici devreye girer.
- **Ön rezervasyon temizliği:** Süresi dolan koltuk tutmaları 5 dakikada bir sonlandırılır.
- **Mutabakat:** Belirsiz satışlar operasyon kuyruğuna alınır ve para otomatik oynatılmaz.
- **Ödeme adaptörleri:** Ön ödemeli seferlerde 20 sanal POS ve ödeme adaptörü ile 3D Secure dönüşleri yönetilir.

B2C vitrinde de benzer bir arka plan vardır. Sağlayıcıdan elle tetiklenen katalog senkronundan sonra durak kataloğu arama dizinine delta senkronla aktarılır, şehir, otogar, rota ve firma sayfalarının fiyat blokları platformda görülen fiyatlarla beslenir, site haritası ve robots kuralları yeni sayfalarla güncellenir. Otobüs ekranları ve e-bilet Türkçe, İngilizce ve Rusça metinlerle çalışır; bir metin değiştiğinde üç dilin birlikte güncellenmesi gerekir. Bu işlerin her biri tek başına küçüktür, ama bir arada yürütüldüğünde sürekli bir ekip zamanı ister.

Kiralamada bu bileşenlerin izlenmesi ve güncellenmesi yazılım şirketinin işidir. Kaynak kodda ise her birinin sizin sunucularınızda çalışması, izlenmesi ve arızada müdahale edilmesi gerekir. Mevzuat da değişir: Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin iade hükmü 16 Mayıs 2026'da değişmiştir. İade yükümlülüğü taşımacıya aittir, ama müşteriye gösterdiğiniz iptal ve iade metinlerinin güncel tutulması sizin sorumluluğunuzdadır.

## Güvenlik ve kişisel veri sorumluluğu kimde?

Güvenlik sorumluluğu modelden modele değişir, ama kişisel verilerden doğan yükümlülük acenteden kalkmaz. 6698 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre veri sorumlusu, verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve verilere hukuka aykırı erişimi önlemek için gerekli teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır. Kanun, veri sorumlusu adına veri işleyeni ayrıca tanımlar.

Kiralamada yazılım şirketi altyapıyı işletir ve çoğu zaman sizin adınıza veri işleyen konumundadır; bu ilişkiyi ve alınan tedbirleri sözleşmede yazılı hâle getirin. Kaynak kodda sunucu güvenliği, erişim yetkileri ve yedekleme doğrudan sizin ekibinizin işidir. Kart verisi açısından da durum benzerdir: PCI Security Standards Council'e göre PCI DSS, kart verisini saklayan, işleyen veya ileten ya da bu ortamın güvenliğini etkileyebilen her kuruluş için geçerlidir. Kiralanan altyapı için DIJI.TECH'in beyanı, ödemelerin PCI DSS uyumlu bir altyapıdan geçtiği ve sistemin AWS ile Cloudflare üzerinde barındırıldığı yönündedir; kaynak kodda bu güvenceyi kendi ortamınızda sizin kurmanız gerekir.

## Hangi işler her iki modelde de acentede kalır?

Yazılım modeli ne olursa olsun, otobüs bileti satışının hukuki ve ticari temeli acentenin kendisidir. Yetki belgesi, firmalarla acentelik sözleşmeleri, sağlayıcı hesabı, sanal POS sözleşmesi ve alan adı acentenin adına yürür. Yazılım bu varlıkları kullanır ama onların yerine geçmez.

| Varlık | Kimin adına? | Not |
|---|---|---|
| F1 veya F2 yetki belgesi | Acente | Bakanlıktan alınır, satış yetkisinin kaynağıdır |
| Acentelik sözleşmeleri | Acente | Her otobüs firmasıyla ayrı yapılır ve belgeye kaydettirilir |
| Sağlayıcı hesabı | Acente | Yazılımda kiracıya, yani acentenize tanımlanır |
| Sanal POS | Acente | Üye işyeri sözleşmesi acentenin adınadır |
| Alan adı ve marka | Acente | Site, e-bilet ve e-postalar bu markayla çıkar |

Mobil uygulamanın hangi Apple ve Google hesabıyla yayınlanacağı ise modelden bağımsız olarak sözleşmede netleştirilmesi gereken ayrı bir konudur. Tablonun pratik sonucu şudur: sözleşmeleriniz yazılımdan bağımsız olduğu için ileride yazılım değiştirmek isterseniz belgeleriniz ve ticari ilişkileriniz sizinle kalır.

## Özelleştirme ihtiyacınız ne kadar derin?

Özelleştirme ihtiyacı, kiralama ile kaynak kod arasındaki kararı en çok belirleyen sorudur. İhtiyacınız marka, tasarım, sayfa içeriği ve fiyat kuralıysa kiralanan bir white-label yazılım yeterlidir. Akışın kendisini değiştirmek, yeni bir satış mantığı eklemek veya kendi sistemlerinizle derin bağlantı kurmak istiyorsanız kaynak kod gündeme gelir.

Kiralanan bir yazılımda ne kadar ileri gidilebileceğini görmek için DIJI.TECH'teki seçeneklere bakılabilir: Atlas ve Horizon hazır şablonları, görsel editörle düzenlenen bölümler, şehir, otogar, rota ve firma sayfaları, kampanya ve duyuru hedefleme, markup kuralları ve alt acente yönetimi panelden yapılır. Platformun belgelenmiş REST API'si de dış sistemlerle bağlantı için kullanılabilir. Bu seçenekler çoğu acentenin ihtiyacını kod yazmadan karşılar; kaynak koda ancak bunların ötesine geçmek gerektiğinde ihtiyaç duyulur.

## Maliyeti hangi kalemler oluşturur?

Toplam maliyet yalnızca yazılım bedelinden oluşmaz. İki modelde de sanal POS komisyonu, sağlayıcı hesabı koşulları, alan adı, mağaza üyelikleri ve yetki belgesi ücreti gibi yazılım dışı kalemler vardır. Kaynak kodda bunlara sunucu, izleme, güvenlik ve geliştirici ekibi maliyeti eklenir.

| Kalem | Kiralama | Kaynak kod |
|---|---|---|
| Yazılım bedeli | Dönemsel kira | Tek seferlik satın alma |
| Barındırma ve CDN | Genellikle kira kapsamında; teklifte netleştirin | Acentenin sunucu ve ağ maliyeti |
| Bakım ve güncelleme | Genellikle yazılım şirketinde; sözleşmede netleştirin | Acentenin ekibi veya ayrı destek anlaşması |
| Güvenlik ve izleme | Genellikle yazılım şirketinde; sözleşmede netleştirin | Acentenin sorumluluğunda |
| Sanal POS, sağlayıcı, alan adı, mağaza | Acentede | Acentede |
| Yetki belgesi ve sözleşmeler | Acentede | Acentede |

Rakamlar sağlayıcıya, banka sözleşmesine ve ekibinizin büyüklüğüne göre değiştiği için karşılaştırmayı aynı kalemler üzerinden, en az iki yıllık bir dönem için yapın. Kalemlerin ayrıntısı [otobüs bileti yazılımı fiyatları](/otobus-bileti-yazilimi-fiyatlari/) sayfasındadır.

## Acente profiline göre hangi model uygun?

Doğru model, teknik ekibinizin büyüklüğüne ve ürününüzü ne kadar farklılaştırmak istediğinize bağlıdır. Satışa hızlı başlamak isteyen ve teknik ekibi olmayan acenteler için kiralama, kendi geliştirme ekibiyle uzun vadeli bir ürün kurmak isteyenler için kaynak kod daha uygundur.

| Acente profili | Önerilen model |
|---|---|
| Teknik ekibi olmayan, satışa hızlı başlamak isteyen acente | Kiralama |
| B2B portalla alt acente ağı kuracak acente | Kiralama; kâr ve yetki kuralları panelden yönetilir |
| Yalnızca internetten satış yapacak, markasına yatırım yapan acente | Kiralama veya kaynak kod; özelleştirme derinliğine göre |
| Kendi yazılım ekibi olan ve satış akışını değiştirmek isteyen büyük acente veya şirket | Kaynak kod ve yazılım şirketiyle destek anlaşması |

## Teklif alırken hangi soruları sormalısınız?

Teklif alırken sorulacak sorular, sözleşmeye girdikten sonra sürpriz yaşamamanızı sağlar. Hangi modeli seçerseniz seçin, güncellemelerin nasıl geleceğini, verilerin nerede tutulduğunu, arıza anında kimin müdahale edeceğini ve sözleşme bittiğinde ne olacağını yazılı olarak öğrenin.

- Sağlayıcı bağlantısında bir değişiklik olduğunda güncellemeyi kim, ne kadar sürede yapar?
- Ödeme ve güvenlik güncellemeleri nasıl dağıtılır?
- Rezervasyon ve müşteri verileri hangi altyapıda tutulur, kimler erişebilir?
- Kaynak kodda ana üründeki yenilikler size nasıl ve hangi koşulla ulaşır?
- Sözleşme sona erdiğinde verilerinizin size nasıl teslim edileceği yazılı mı?
- Kurulum süresi ve canlıya geçiş takvimi nedir?

## DIJI.TECH hangi modelleri sunuyor?

DIJI.TECH otobüs bileti yazılımını iki modelle sunar: yazılımı kiralamak veya kaynak kodunu satın almak. Fiyat, seçilen modele ve ihtiyaca göre teklifle belirlenir. DIJI.TECH'in beyanına göre kurulum ortalama 1 hafta sürer; yetki belgesi, acentelik sözleşmeleri ve sanal POS sözleşmesi bu süreye dahil değildir.

Hangi modelin size uygun olduğunu netleştirmek için önce [otobüs bileti yazılımı nasıl seçilir](/rehber/otobus-bileti-yazilimi-nasil-secilir/) rehberindeki kontrol listesini doldurmanızı öneririz. Ürünün kapsamını [otobüs bileti yazılımı özellikleri](/otobus-bileti-yazilimi-ozellikleri/) sayfasında, markalama seçeneklerini [white label otobüs bileti sistemi](/white-label-otobus-bileti-sistemi/) sayfasında bulabilirsiniz. Teklif ve demo için [iletişim](/iletisim/) sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

## Kaynaklar
- [6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (mevzuat.gov.tr)](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6698.pdf)
- [PCI Security Standards Council – PCI DSS](https://www.pcisecuritystandards.org/standards/pci-dss/)
- [Karayolu Taşıma Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.24299.pdf)

## Sık sorulan sorular
### Otobüs bileti scripti satın almak mantıklı mı?
Kaynağı belirsiz, güncellenmeyen bir script kısa vadede ucuz görünse de risklidir. Sağlayıcı bağlantısı değiştiğinde, ödeme altyapısında güvenlik açığı çıktığında veya bir koltuk kuralı yanlış işlendiğinde düzeltecek bir muhatap bulamayabilirsiniz. Script yerine bakımı üstlenilen bir yazılım veya kaynak kodu destekle birlikte satan bir şirket tercih edilmelidir.

### Kiralama ile kaynak kod arasındaki temel fark nedir?
Temel fark sorumluluğun kimde olduğudur. Kiralamada yazılımı sağlayıcı çalıştırır, günceller ve güvenliğini sağlar. Kaynak kodda yazılımı siz çalıştırır, değiştirir ve korursunuz; özgürlük artar, sorumluluk da sizinle birlikte büyür.

### Kiralanan yazılımda acente kendi markasını kullanabilir mi?
Evet. White-label B2C sitede site, e-bilet ve onay e-postası acentenin logosu, renkleri ve iletişim bilgisiyle çıkar; B2B panelde üretilen e-bilette ise satan acentenin adı yer alır. Ziyaretçi sağlayıcının adını görmez, yalnızca otobüs firmasını görür. Mobil uygulama sitenin kendisini açtığı için aynı markayı taşır.

### Kaynak kodu alan acente sağlayıcı değişikliklerini nasıl takip eder?
Kendi geliştirici ekibiyle veya yazılım şirketiyle yaptığı destek anlaşmasıyla takip eder. Sağlayıcı bağlantısında, ödeme adaptörlerinde ve mevzuata bağlı metinlerde yapılan her değişikliğin kendi kopyanıza taşınması gerekir; bu iş düzenli bir geliştirme kapasitesi ister.

### Sağlayıcı hesabı ve POS sözleşmesi kime ait olur?
İki modelde de bu sözleşmeleri acente kendi adına yapar. Sağlayıcı hesabı yazılımda acentenin kiracı kaydına tanımlanır, sanal POS da acentenin üye işyeri sözleşmesiyle çalışır. Yetki belgesi ve firmalarla acentelik sözleşmeleri de yazılım modelinden bağımsızdır.

### Hangisi daha hızlı devreye alınır?
Kiralama genellikle daha hızlıdır; çünkü altyapı hazırdır ve kurulum yapılandırmadan ibarettir. DIJI.TECH'in beyanına göre kurulum ortalama 1 hafta sürer. Kaynak kodda ise kendi sunucularınızın, güvenlik ayarlarınızın ve dağıtım sürecinizin de hazırlanması gerekir.

### Müşterilerin kişisel verilerinden kim sorumludur?
6698 sayılı Kanun'a göre veri güvenliği tedbirlerini almak veri sorumlusunun yükümlülüğüdür; yazılım şirketi ise sizin adınıza veri işleyen konumunda olabilir. Rolleri ve tedbirleri sözleşmede açıkça yazın ve hukuki değerlendirme için danışmanınıza başvurun.

### Yazılım modeli otobüs bileti satma yetkisini etkiler mi?
Hayır. Satış yetkisi Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre F1 veya F2 yetki belgesinden ve firmayla yapılan acentelik sözleşmesinden gelir. Yazılımı kiralamanız ya da kaynak kodunu satın almanız bu yükümlülüğü değiştirmez.