# Otobüs firması acenteliği nasıl alınır? Başvuru, sözleşme ve belgeye kayıt Kaynak: https://www.otobusbiletiyazilimi.com/rehber/otobus-firmasi-acenteligi-nasil-alinir/ — Son güncelleme: 2026-10-25 Bir otobüs firmasının acenteliğini almak, F1 veya F2 yetki belgesi sahibi bir işletmenin o firmayla acentelik sözleşmesi yapması ve bu sözleşmeyi yetki belgesine kaydettirmesi demektir. Sözleşme kaydedilmeden firma adına bilet satılamaz; kayıtla birlikte acente ve firma yolcuya karşı birlikte sorumlu olur. ## Özetle - Otobüs firması acenteliği, F1 veya F2 yetki belgesi sahibi bir işletmenin firma ile acentelik sözleşmesi yapıp bunu yetki belgesine kaydettirmesiyle başlar. - Karayolu Taşıma Yönetmeliği'ne göre acentelik sözleşmesinde taraflar, kapsam, yetki ve görevler, hak ve yükümlülükler, mali konular, geçerli olduğu yer, süre, fesih ve düzenleme tarihi bulunmalıdır. - Standart F1 veya F2 sahibi en fazla 20 firmanın acenteliğini alabilir; D4 belgeli firmalar bu sayıya girmez, sadece internet yolunda ise sınır uygulanmaz. - Firmaların acente seçim kriterleri kamuya açık bir standarda bağlı değildir; güncel başvuru koşulları her firmanın acente biriminden öğrenilir. - Acentelik sözleşmesi e-Devlet üzerinden tarafların karşılıklı onayıyla elektronik olarak da yapılabilir; sözleşmedeki değişiklikler 90 takvim günü içinde Bakanlığa bildirilir. "Kamil Koç acente başvurusu", "Metro Turizm acenteliği" veya "bilet satış bayiliği almak" gibi aramaların arkasında aynı soru var: bir otobüs firmasının biletini satma hakkı nasıl elde edilir? Mevzuattaki cevap, firmanın adından bağımsız olarak aynıdır. F1 veya F2 yetki belgesine sahip bir işletme, otobüs firmasıyla acentelik sözleşmesi yapar ve bu sözleşmeyi yetki belgesine kaydettirir. Bu rehberde sözleşmenin içeriğini, kayıt sürecini, firma sayısı sınırını ve dağıtıcı üzerinden satışın durumunu anlatıyoruz. Firma adları yalnızca arama terimi olarak geçmektedir; bu firmalarla herhangi bir iş ortaklığı ima edilmez. ## Otobüs firması acenteliği nedir? Otobüs firması acenteliği, bir işletmenin sözleşmeye dayanarak bir veya birden fazla otobüs firması adına yolcu bileti satması ve taşıma sözleşmesi yapmasıdır. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu acenteyi, ticari mümessil veya satış memuru gibi bağımlı bir sıfatı olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölgede taşımacılar adına taşıma sözleşmesi yapmayı meslek edinen kişi olarak tanımlar. Bu tanımın iki pratik sonucu vardır. Birincisi, acente firmanın çalışanı değil, bağımsız bir işletmedir ve kendi yetki belgesine sahip olmalıdır. İkincisi, acentelik ilişkisi bir sözleşmeye dayanır; sözleşme yoksa acentelik de yoktur. Günlük dilde kullanılan "bayilik" ifadesi bu ilişkiyi anlatır; Karayolu Taşıma Yönetmeliği acentelik dışında ayrı bir bayilik statüsü tanımlamaz. Terimin kısa tanımı [acentelik sözleşmesi](/sozluk/acentelik-sozlesmesi/) maddesindedir. ## Acentelik başvurusundan önce hangi belge gerekir? Bir otobüs firmasının acenteliğini almadan önce Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından F1 veya F2 yetki belgesi almış olmanız gerekir. Yönetmeliğin 42. maddesi acentelik sözleşmesinin "F türü yetki belgesi sahipleri" ile yapılıp onların belgesine kaydedileceğini söyler; belgesi olmayan bir işletmenin sözleşmesi kaydedilemez. Belge türü, firmanın hangi seferlerini satabileceğinizi de belirler. F1 sahibi yalnızca yurt içi acentelik yapar ve B1 veya B2 belgeli firmaların uluslararası seferlerine aracılık edemez; uluslararası seferleri de satmak istiyorsanız F2 gerekir. Belge şartlarını [F1 ve F2 yetki belgesi](/rehber/f1-f2-yetki-belgesi/) rehberinde, genel çerçeveyi [otobüs bileti satmak için ne gerekir](/rehber/otobus-bileti-satmak-icin-ne-gerekir/) rehberinde anlattık. ## Otobüs firmasına acentelik başvurusu nasıl yapılır? Otobüs firmasına acentelik başvurusu, firmanın acente veya satış birimiyle doğrudan görüşülerek yapılır. Firmaların acente seçim kriterleri ve başvuru adımları kamuya açık, doğrulanmış bir kaynakta standart olarak yer almaz ve firmadan firmaya değişebilir. Bu nedenle Kamil Koç, Metro Turizm, Pamukkale Turizm veya başka bir firmanın güncel koşullarını yalnızca o firmadan öğrenebilirsiniz. Görüşmeye hazırlıklı gitmek süreci kısaltır. Yanınızda bulundurmanız yararlı olabilecek bilgiler şunlardır: - Yetki belgenizin türü, numarası ve geçerlilik tarihi. - Büronuzun konumu ve hangi hatlarda satış yapmayı planladığınız. - Halen sözleşmeli olduğunuz firma sayısı ve 20 firma sınırında ne kadar yeriniz kaldığı. - Satış kanallarınız: büro, telefon, web sitesi veya mobil uygulama. - Tahsilat ve firmaya ödeme planınız, kullandığınız satış altyapısı. Firma sizinle çalışmayı kabul ettiğinde sözleşme aşamasına geçilir. ## Hangi firmalarla başlamalısınız? Hangi firmalarla başlayacağınızı, büronuzun bulunduğu terminalden kalkan hatlar, müşterilerinizin en çok seyahat ettiği güzergâhlar ve 20 firma sınırı birlikte belirler. Sınır nedeniyle her sözleşme bir kontenjan kullanır; bu yüzden ilk sözleşmeleri talebin yoğun olduğu hatlara göre seçmek mantıklıdır. İki ayrıntı planlamayı kolaylaştırır. Birincisi, il içi ve 100 kilometreye kadar şehirlerarası taşıma yapan D4 belgeli firmalarla yapılan sözleşmeler 20 firma sınırına dahil değildir; yerel hatlarda bu firmalarla çalışmak kontenjanınızı korur. İkincisi, uluslararası sefer satmak istiyorsanız F1 belgesi yeterli değildir; firmayla görüşmeden önce belge türünüzü kontrol edin. ## Acentelik sözleşmesinde neler bulunmalı? Acentelik sözleşmesinde bulunması zorunlu içerik yönetmeliğin 27. maddesinin ikinci fıkrasında sayılır: taraflar ve imzaları, kapsam, taraflara verilen yetki ve görevler, hak ve yükümlülükler, mali konular, geçerli olduğu yer, süre, fesih, düzenleme tarihi ve varsa diğer özel hükümler. Bu unsurlar eksik olan bir sözleşme, yönetmelikteki şartı karşılamaz. | Zorunlu unsur | Acente açısından neden önemli | |---|---| | Kapsam | Hangi hatların, seferlerin ve satış kanallarının sözleşmeye dahil olduğunu belirler | | Yetki ve görevler | Bilet düzenleme, iptal, iade ve müşteri iletişiminde kimin ne yapacağını netleştirir | | Hak ve yükümlülükler | Tarifeye uyum, bilet bilgileri ve şikâyet süreçlerinde tarafların sorumluluğunu ayırır | | Mali konular | Satış komisyonu, tahsilat, firmaya ödeme takvimi ve iade edilen tutarların paylaşımı | | Geçerli olduğu yer | Acentenin satış yapabileceği yer veya bölge | | Süre ve fesih | Sözleşmenin ne zaman sona erdiği ve hangi koşullarda feshedilebileceği | Yönetmelik ayrıca bu sözleşmelerin asgari bedellerinin günün ekonomik şartlarına uygun olmasını ister ve taraflar arasındaki anlaşmazlıklardan Bakanlığın sorumlu tutulamayacağını belirtir (md. 27/3-4). Sözleşmeyi imzalamadan önce bir hukuk danışmanına incelettirmeniz yerinde olur. ## Sözleşme belgeye nasıl kaydettirilir? Acentelik sözleşmesi, yetki belgesine kaydettirilerek geçerli bir satış yetkisine dönüşür; yönetmeliğin 42. maddesine göre F türü belge sahipleri yalnızca sözleşme yapıp belgelerine kaydettirdikleri firmalar adına iş ve işlem yapabilir. Kayıt yapılmadan satış yapan acenteye idari para cezası uygulanır. Sözleşme e-Devlet üzerinden elektronik olarak da yapılabilir: acente ile yetki belgesi sahibi firmanın sözleşmeyi e-Devlet'te karşılıklı onaylaması gerekir (md. 27/5). e-Devlet'te Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının "Yetki Belgesi Acentelik İşlemleri" ve "Acentelik Muvafakat İşlemleri" adlı hizmetleri şahıs firması ve tüzel kişi için ayrı sunulur. Sözleşme sona erdiğinde veya değiştiğinde, değişikliği 90 takvim günü içinde Bakanlığa bildirmeniz gerekir (md. 40/20). ## Kaç otobüs firmasının acenteliği alınabilir? F1 veya F2 yetki belgesi sahibi bir acente en fazla 20 firmayla acentelik sözleşmesi yapabilir (md. 14/5-e). Bu sayıya D4 belgeli firmalarla yapılan sözleşmeler dahil edilmez. Sözleşme yapılabilecek firmalar B1, B2, D1, D2, D4 ve tarifeli faaliyet gösteren A1 yetki belgesi sahipleridir. Sınırın iki istisnası ve bir kısıtı vardır: - **Sadece internet üzerinden faaliyet:** Bu yolla F1 veya F2 alanlara firma sınırı uygulanmaz; belge ücreti güncel ücretin 10 katıdır. Ayrıntısı [internetten otobüs bileti satışı](/rehber/internetten-otobus-bileti-satisi/) rehberindedir. - **D4 firmaları:** İl içi ve 100 kilometreye kadar şehirlerarası taşıma yapan D4 belgeli firmalarla yapılan sözleşmeler sayılmaz. - **Tarifesiz taşımacılar:** Acente, tarifesiz yolcu taşımacılığı yapan firmalar adına yolcu bileti veya bilet yerine geçen bir belge düzenleyemez (md. 42/2-b). ## Firma ile acente arasında sorumluluk nasıl paylaşılır? Firma ile acente yolcuya karşı birlikte sorumludur: acenteler acente sıfatıyla yaptıkları faaliyet ve işlemlerden taşımacılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulur (4925 sayılı Kanun md. 9, yönetmelik md. 40/1). Yönetmelik, yetki belgesi sahiplerinin de kendi adlarına acentelerinin yaptığı işlemlerden sorumlu olduğunu ayrıca belirtir. Bu ortak sorumluluk nedeniyle firmayla sözleşmede netleştirmeniz gereken başlıca konular şunlardır: - **Fiyat ve sefer bilgisi:** Firma tarifesini, güzergâhını ve ara duraklarını acenteye güncel olarak iletmelidir; acente bu bilgilere aykırı bilet kesemeyeceği için güncelleme akışını sözleşmede tanımlayın (md. 42/2-a). - **İade ve iptal:** İade yükümlülüğü yönetmelikte taşımacıya verilmiştir (md. 36/8); gişeye gelen iade talebini kimin alıp kimin sonuçlandıracağını ve bedelin hangi hesaptan döneceğini sözleşmeye yazın. - **Yolcu bildirimi:** Sefer ve yolcu bilgilerinin U-ETDS'ye iletilmesi taşımacının yükümlülüğüdür; acentenin bu bildirime hangi veriyi ne zaman sağlayacağını firmayla netleştirin. Konuyu [U-ETDS yolcu bildirimi](/rehber/u-etds-yolcu-bildirimi/) rehberinde açıkladık. ## Acentelik ilişkisini sürdürmek için nelere dikkat edilmeli? Acentelik ilişkisini sürdürmek için hem yetki belgenizi hem de sözleşmelerinizi güncel tutmanız gerekir. Belgesi geçerliliğini yitiren bir acente, sözleşmeleri dursa bile satış yapamaz; yönetmelik süre dolduktan sonraki 540 günlük yenileme hakkının faaliyette bulunma hakkı vermediğini açıkça yazar. Uzun soluklu bir firma ilişkisi için şu noktalar öne çıkar: - **Sözleşme yenileme tarihleri:** Her firma sözleşmesinin bitiş tarihini ve fesih bildirim süresini bir takvimde izleyin; süresi dolan sözleşmeyle satışa devam edilmez. - **Firma kontenjanı:** 20 firma sınırına yaklaştıysanız düşük satış yaptığınız bir firmanın sözleşmesini sürdürmekle yeni bir firmaya yer açmak arasında karar vermeniz gerekebilir. - **Performans görüşmeleri:** Firmayla belirli aralıklarla satış hacmini, iptal oranını ve tahsilat düzenini birlikte gözden geçirmek, sözleşme yenilemede pazarlık gücünüzü artırır. - **Satış sonrası:** İptal ve iade taleplerinin firmanın kurallarına göre hızlı sonuçlandırılması, firmanın acente performansını değerlendirmesinde doğrudan etkili olabilecek bir konudur. Terminal, bildirim ve kişisel veri gibi tüm acenteler için geçerli genel yükümlülükleri [otobüs bileti satmak için ne gerekir](/rehber/otobus-bileti-satmak-icin-ne-gerekir/) rehberinde topladık. ## Dağıtıcı üzerinden satış nasıl işler? Dağıtıcı üzerinden satışta acente, otobüs firmalarının seferlerine tek tek firma bağlantısı yerine BiletAll gibi bir dağıtıcının sistemi üzerinden erişir. Bu model, tek bir hesapla birçok firmanın seferini arama, koltuk satma ve iptal etme imkânı verir. Dağıtıcı hesabında görünen her firma, sizinle sözleşmesi olan firma değildir; satış yapacağınız firmaları sözleşme listenizle eşleştirin ve dağıtıcının bu firmalarla ilişkisini yazılı olarak sorun. Dağıtıcı modelinde firma sözleşmesi ve belgeye kayıt yükümlülüğünün nasıl karşılandığı resmî bir kaynakta açıkça düzenlenmediği için kendi yapınızı sağlayıcınızla ve Bakanlıkla da teyit edin. Alt acentelerle satış ağı kurmayı düşünüyorsanız aynı soruyu her alt acente için de sormanız gerekir; ağ yapısını [alt acente ağı nasıl kurulur](/rehber/alt-acente-agi-nasil-kurulur/) rehberinde anlattık. ## Yazılım firma acentelikleriyle nasıl çalışır? Yazılım, sözleşmeli olduğunuz firmaların seferlerini satarken firma bazındaki kuralları satıştan önce uygular; acentelik sözleşmesi veya belgeye kayıt yerine geçmez. DIJI.TECH'in [otobüs bileti yazılımı](https://www.diji.tech/tr/b2c/otobus-bileti-yazilimi) seferleri BiletAll üzerinden alır. DIJI.TECH, şirket beyanı olarak 450+ otobüs firmasının seferine erişim sunduğunu belirtir; teknik erişimin hangi firmayı kapsadığı, o firmanın biletini satma yetkiniz olduğu anlamına gelmez. Yazılımda firma bazında kodla doğrulanmış başlıca işlevler şunlardır: - **Firma kuralları:** Firmanın işlem başına koltuk sınırı, cinsiyet kuralları, boş koltuk sınırları ve farklı fiyatlı koltuk kuralları satıştan önce denetlenir. - **Firmanın ödeme yolu:** Firma, seferi ön ödemeli satmayı veya kendi 3D Secure sayfasında ödeme almayı sefer bazında belirler; yazılım bu yolu izler. - **Firmanın iptal süresi:** İptal yalnızca firmanın bildirdiği iptal süresi içinde, teklif ve onay adımlarıyla yapılır. - **Firma bazında fiyatlandırma:** Markup kurallarında tedarikçi kriteri otobüs firmasıdır; firmaya göre farklı kâr kuralı tanımlanabilir. - **Firma bazında takip:** Her firma eşlemesinde, BiletAll'dan senkronlanan bir komisyon yüzdesi tutulur; otobüs satış raporu firmaya ve sağlayıcıya göre filtrelenir. Alt acentelerine satış açan acenteler için DIJI.TECH'in otobüs bileti acente sistemi GSA ve alt acente yapısını, katmanlı markup'ı ve acente bazında otobüs modülü ile iptal yetkisini yönetir. Ayrıntılar [B2B otobüs bileti yazılımı](/b2b-otobus-bileti-yazilimi/) sayfasındadır. ## Kaynaklar - [Karayolu Taşıma Yönetmeliği, konsolide metin (mevzuat.gov.tr)](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.24299.pdf) - [4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu (mevzuat.gov.tr)](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4925.pdf) - [e-Devlet – Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı acentelik ve yetki belgesi hizmetleri](https://www.turkiye.gov.tr/ulastirma-ve-altyapi-bakanligi) ## Sık sorulan sorular ### Otobüs firması acenteliği nasıl alınır? Önce Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından F1 veya F2 yetki belgesi alınır. Ardından otobüs firmasıyla acentelik sözleşmesi yapılır ve sözleşme yetki belgesine kaydettirilir. Firma bazındaki başvuru koşullarını ise doğrudan ilgili firmanın acente biriminden öğrenmeniz gerekir. ### Kamil Koç, Metro Turizm veya Pamukkale Turizm acenteliği nasıl alınır? Bu firmaların acente seçim kriterleri ve başvuru süreçleri kamuya açık ve doğrulanmış bir kaynakta yer almıyor; koşullar firmaya göre değişebilir. Yasal çerçeve her firma için aynıdır: F1 veya F2 yetki belgesi, firmayla acentelik sözleşmesi ve sözleşmenin belgeye kaydı. Güncel koşulları ilgili firmanın acente birimine sorun. ### Bilet satış bayiliği almak ile acentelik aynı şey mi? Günlük dilde "bayilik" denen ilişki, mevzuatta otobüs firmasıyla yapılan acentelik sözleşmesine karşılık gelir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği acentelik dışında ayrı bir bayilik statüsü tanımlamaz. Bilet satan her işletmenin yetki belgesi ve sözleşme yönünden durumunu ayrıca teyit etmesi gerekir. ### Bir acente kaç otobüs firmasının acenteliğini alabilir? F1 veya F2 yetki belgesi sahipleri en fazla 20 firmayla acentelik sözleşmesi yapabilir. D4 belgeli firmalarla yapılan sözleşmeler bu sayıya dahil edilmez. Sadece internet üzerinden faaliyet göstermek üzere belge alanlara bu sınır uygulanmaz. ### Acentelik sözleşmesi e-Devlet'ten yapılabilir mi? Evet. Yönetmelik, acentelik sözleşmesinin e-Devlet üzerinden elektronik olarak yapılabileceğini düzenler; bunun için acente ile yetki belgesi sahibi firmanın sözleşmeyi e-Devlet'te karşılıklı onaylaması gerekir. e-Devlet'te Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının acentelik işlemleri için ayrı hizmetleri bulunur. ### Acentelik sözleşmesinde komisyon oranı zorunlu mu? Yönetmelik acentelik sözleşmesinin mali konuları içermesini şart koşar; komisyon ve ödeme koşulları bu kapsamdadır. Oranı ise taraflar belirler. Yönetmelik ayrıca sözleşmelerin asgari bedellerinin günün ekonomik şartlarına uygun olmasını ister. ### Acente, firmanın iade yükümlülüğünden sorumlu mu? İade yükümlülüğü yönetmelikte yetki belgesi sahibi taşımacıya verilmiştir. Ancak acenteler acente sıfatıyla yaptıkları faaliyet ve işlemlerden taşımacılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. İade ve iptal sürecinde tarafların görevlerini sözleşmede açıkça yazmak bu nedenle önemlidir. ### BiletAll gibi bir dağıtıcıyla çalışmak firma acenteliği yerine geçer mi? Hayır, dağıtıcı hesabı firma acenteliğinin yerine geçmez. Hesap teknik erişim sağlar; acentelik ise firmayla sözleşme ve belgeye kayıtla kurulur. Dağıtıcının firmalarla ilişkisini ve sizin konumunuzu sağlayıcınızla ve Bakanlıkla teyit edin.