# Otobüs bileti satmak için ne gerekir? Belgeler, sözleşmeler ve teknik altyapı

Kaynak: https://www.otobusbiletiyazilimi.com/rehber/otobus-bileti-satmak-icin-ne-gerekir/ — Son güncelleme: 2026-10-25

Türkiye'de otobüs bileti satmak için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından F1 veya F2 yetki belgesi almanız ve adına bilet keseceğiniz her otobüs firmasıyla acentelik sözleşmesi yapıp bunu belgenize kaydettirmeniz gerekir. Satış yetkisi bu belge ve sözleşmelerden gelir; yazılım ve sağlayıcı hesabı ise satışı yapmanızı sağlayan teknik katmandır.

## Özetle
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği'ne göre yolcu taşımacılığında acentelik yapacak gerçek ve tüzel kişilerin Bakanlıktan F türü yetki belgesi alması zorunludur.
- F1 yetki belgesi yurt içi acentelik, F2 yetki belgesi yurt içi ve/veya uluslararası acentelik içindir.
- F türü belge sahipleri yalnızca acentelik sözleşmesi yapıp yetki belgelerine kaydettirdikleri taşımacılar adına bilet satabilir.
- Seyahat acentası işletme belgesi Kültür ve Turizm Bakanlığından alınır; otobüs bileti acenteliği için tek başına yeterli değildir.
- Belge ve sözleşmeler tamamlandıktan sonra sefer verisine erişim için bir sağlayıcı hesabı, satış yazılımı ve ödeme altyapısı gerekir.

Otobüs bileti satmak isteyen bir işletmenin ilk sorusu genellikle "hangi programı kullanmalıyız" olur; oysa doğru sıra tersidir. Türkiye'de otobüs bileti satma yetkisi bir yazılımdan ya da bir sağlayıcı hesabından değil, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının verdiği yetki belgesinden ve otobüs firmasıyla yapılan acentelik sözleşmesinden gelir. Bu rehberde gerekenleri üç katmanda topluyoruz: yasal yetki, ticari sözleşme ve teknik altyapı. Yasal bilgiler, 16 Mayıs 2026 tarihli değişikliği de içeren Karayolu Taşıma Yönetmeliği konsolide metnine dayanır.

## Otobüs bileti satmak için hangi belge gerekir?

Otobüs bileti satmak için gereken belge, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 6. maddesinde tanımlanan F türü yetki belgesidir. Yönetmeliğin 5. maddesi acentelik dahil kapsamdaki her faaliyet için Bakanlıktan uygun yetki belgesi alınmasını zorunlu tutar; 6. maddenin beşinci fıkrası da F türü belgeyi "ticari amaçla yolcu taşımacılığı alanında acentelik yapacak gerçek ve tüzel kişilere" ayırır.

F türü belge ikiye ayrılır: **F1** yurt içi acentelik yapacaklara, **F2** yurt içi ve/veya uluslararası acentelik yapacaklara verilir. Hangisinin size uygun olduğunu, şartlarını ve başvuru adımlarını [F1 ve F2 yetki belgesi rehberinde](/rehber/f1-f2-yetki-belgesi/) ayrıntılı anlattık.

Sık yapılan hata, taşımacılık belgeleriyle acentelik belgesini karıştırmaktır. B ve D türü belgeler otobüsle yolcu taşıyan firmalara aittir; bilet satan acenteye değil.

| Belge | Kime verilir | Bilet satışıyla ilişkisi |
|---|---|---|
| B1 / B2 | Otobüsle yurt içi ve/veya uluslararası ticari tarifeli (B1) veya tarifesiz (B2) taşımacılık yapanlara | Taşımacı belgesi; acente bu firmalarla sözleşme yapabilir |
| D1 / D2 | Otobüsle yurt içi ticari tarifeli (D1) veya tarifesiz (D2) taşımacılık yapanlara | Taşımacı belgesi; acente bu firmalarla sözleşme yapabilir |
| D4 | İl içi ve 100 kilometreye kadar şehirlerarası ticari taşımacılık yapanlara | Taşımacı belgesi; bu firmalarla sözleşmeler 20 firma sınırına dahil değil |
| F1 | Yurt içi yolcu acenteliği yapanlara | Acente belgesi |
| F2 | Yurt içi ve/veya uluslararası yolcu acenteliği yapanlara | Acente belgesi |

Tarifeli ve tarifesiz taşımacılık ayrımı için [tarifeli ve tarifesiz taşıma](/sozluk/tarifeli-tarifesiz-tasima/) maddesine bakabilirsiniz.

## TÜRSAB belgesi otobüs bileti satmak için yeterli mi?

Hayır, TÜRSAB belgesi otobüs bileti satmak için tek başına yeterli değildir. Seyahat acentası işletme belgesi 1618 sayılı Kanun'a göre Kültür ve Turizm Bakanlığından alınır ve yalnızca tüzel kişilere verilir. Otobüs bileti acenteliği ise 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamındadır ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından F1 veya F2 yetki belgesi ister.

Yönetmeliğin seyahat acentalarına doğrudan değinen hükmü 41. maddenin üçüncü fıkrasıdır. Bu hüküm, organizasyonlarına karayolu taşımacılığını dahil eden seyahat acentalarının A1, A2, B1, B2, D1, D2 ve/veya D4 belgesi alarak taşıma yapmasını ya da taşımayı bu belge sahiplerine yaptırmasını şart koşar. Yönetmelikte seyahat acentalarını bilet satışı için F türü belgeden muaf tutan bir hüküm bulunmuyor.

Pratik sonuç şudur: uçak bileti, otel ve tur satan bir seyahat acentası otobüs bileti de satmak istiyorsa, TÜRSAB üyeliğine ek olarak F1 veya F2 yetki belgesi almalı ve otobüs firmalarıyla ayrı acentelik sözleşmeleri yapmalıdır. İki belgenin farkını [TÜRSAB belgesi](/sozluk/tursab-belgesi/) maddesinde de özetledik. Kendi yapınıza özgü durumlarda Bakanlıktan görüş almanız en güvenli yoldur.

## Otobüs firmasıyla acentelik sözleşmesi neden şart?

Acentelik sözleşmesi şarttır, çünkü yönetmeliğin 42. maddesi F türü belge sahiplerinin yalnızca sözleşme yapıp yetki belgelerine kaydettirdikleri taşımacılar adına iş ve işlem yapabileceğini söyler. Belgeniz size acentelik yapma hakkı verir; hangi firmanın biletini satabileceğinizi ise sözleşmeleriniz belirler.

Sözleşmeyle ilgili bilmeniz gereken başlıca kurallar şunlardır:

- **İçerik:** 27. maddeye göre acentelik sözleşmesi tarafları ve imzaları, kapsamı, yetki ve görevleri, hak ve yükümlülükleri, mali konuları, geçerli olduğu yeri, süresi, feshi ve düzenleme tarihini içermelidir.
- **Elektronik sözleşme:** Taraflar sözleşmeyi e-Devlet üzerinden karşılıklı onaylayarak elektronik olarak yapabilir.
- **Firma sınırı:** F1 ve F2 sahipleri en fazla 20 firmayla sözleşme yapabilir; D4 belgeli firmalar bu sayıya dahil değildir.
- **Tarifeye uygunluk:** Acente, tarifeli firmanın Bakanlığa bildirdiği ücret ve zaman tarifesine, güzergâh ve ara duraklara uymayan bilet düzenleyemez; tarifesiz taşımacılar adına ise bilet düzenleyemez.

Sözleşme sürecini ve firmaya başvururken nelere dikkat edilmesi gerektiğini [otobüs firması acenteliği](/rehber/otobus-firmasi-acenteligi-nasil-alinir/) rehberinde, terimin kısa tanımını [acentelik sözleşmesi](/sozluk/acentelik-sozlesmesi/) maddesinde bulabilirsiniz.

## Yetki belgesi için büro, sermaye ve kayıt şartları nelerdir?

F1 veya F2 yetki belgesi için genel şartlar yönetmeliğin 13. maddesinde, F türüne özgü şartlar 14. maddenin beşinci fıkrasında düzenlenir. Genel şartlar arasında gerçek kişiler için Türk vatandaşlığı, tüzel kişiler için ticaret siciline tescil, mesleki saygınlık, faal vergi mükellefiyeti, ilgili odaya kayıt ve elektronik tebligat sistemine üyelik yer alır.

F türüne özgü şartlar ise şunlardır:

- Acentelik hizmetine elverişli **müstakil bir büro** ya da kalkış yerindeki terminaller birleştirilmişse bu terminallerdeki bürolardan birinde yeterli bir alanın kullanım hakkı.
- Yönetmelikte belirlenen **sermaye veya işletme sermayesi**; F1'de tutar faaliyet yerinin ilçe ya da il olmasına göre değişir ve açılan her şube için aynı miktarda katlanarak artar.
- Köy, kasaba ve beldelerde F1 belgesi alacaklar için sermaye şartı aranmaz.

Başvuruda dilekçe, temsil yetkisi olan kişilerin Kimlik No beyanları, sicil tasdiknamesi, oda kayıt belgesi ve Ticaret Sicil Gazetesi gibi belgeler istenir (md. 15). Belge ücreti yönetmeliğin Ek-1'inde yer alır ve her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığı için güncel tutarı başvuru öncesinde Bakanlıktan teyit etmelisiniz. Büro kurma ve yazıhane açma adımlarını [otobüs acentesi nasıl açılır](/rehber/otobus-acentesi-nasil-acilir/) rehberinde sıraladık.

## Sadece internetten otobüs bileti satılabilir mi?

Evet, yönetmelik sadece internet üzerinden faaliyet göstermek isteyenler için ayrı bir F1/F2 yolu tanımlar. Bu yolda 20 firma sınırı uygulanmaz; buna karşılık yetki belgesi ücreti, talep edilen belge için belirlenmiş güncel ücretin 10 katı olarak alınır (md. 14/5-d).

Bu seçenek, otobüs bileti satışını yalnızca kendi web sitesi ve mobil uygulaması üzerinden yapmak isteyen girişimler için önemlidir. Tüketiciye uzaktan satışta geçerli bilgilendirme kurallarıyla birlikte bu modeli [internetten otobüs bileti satışı](/rehber/internetten-otobus-bileti-satisi/) rehberinde ele aldık.

## Satışa başlamak için hangi teknik altyapı gerekir?

Belge ve sözleşmeler tamamlandıktan sonra satış için üç teknik bileşen gerekir: sefer ve koltuk verisine erişim sağlayan bir sağlayıcı hesabı, satışı yürüten yazılım ve tahsilatı yapan ödeme altyapısı. Bu bileşenler satışı mümkün kılar ama yasal yetki üretmez.

| Bileşen | Ne sağlar | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Sağlayıcı hesabı | Otobüs firmalarının seferlerine, koltuk haritasına, fiyatına ve iptal işlemine erişim | Hesabın hangi firmaları kapsadığı ve sözleşme yapınızla uyumu sağlayıcıyla teyit edilmeli |
| Satış yazılımı | Sefer arama, koltuk seçimi, yolcu bilgisi, bilet, iptal ve raporlama | Firmanın koltuk ve iptal kurallarını satıştan önce uygulaması gerekir |
| Ödeme altyapısı | Kartla tahsilat, cari hesap, iade | Bazı seferlerde ödeme firmanın kendi 3D Secure sayfasında alınır |

Acenteler seferlere tek tek firma bağlantısı kurmak yerine BiletAll gibi bir dağıtıcının sistemi üzerinden de erişebilir. Dağıtıcı üzerinden satış yapan acentenin yetki belgesi ve sözleşme yükümlülüklerinin bu modelde nasıl karşılandığı resmî bir kaynakta açıkça düzenlenmiş değildir; bu nedenle modelinizi sağlayıcınızla ve Bakanlıkla teyit edin. Teknik bağlantının ayrıntıları [BiletAll entegrasyonu](/entegrasyonlar/biletall-entegrasyonu/) sayfasındadır.

## Otobüs bileti satan acentenin yasal sorumlulukları nelerdir?

Otobüs bileti satan acente, acente sıfatıyla yaptığı işlemlerden taşımacıyla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur (4925 sayılı Kanun md. 9, yönetmelik md. 40/1). Bu, bilet satışını yalnızca bir aracılık işlemi olarak değil, hukuki sorumluluk doğuran bir faaliyet olarak görmeniz gerektiği anlamına gelir.

Günlük işleyişi doğrudan etkileyen başlıca kurallar şunlardır:

- **Bilet içeriği:** Acente aracılığıyla düzenlenen biletlerde taşımacı bilgilerine ek olarak acentenin adı, unvanı, adresi, yetki belgesi numarası ve vergi numarası bulunmalıdır (md. 36/3).
- **Koltuk:** Bir yolcuya satılmış koltuk başkasına satılamaz (md. 36/6).
- **İade:** 16 Mayıs 2026 tarihli değişiklikle taşımacı, hareket saatinin 12 saat öncesine kadar yapılan başvurularda ücretin tamamını iade eder, sefer başlayıncaya kadar yapılan başvurularda 6 ay geçerli açık bilet düzenler (md. 36/8). Ayrıntılar [otobüs bileti iade kuralları](/rehber/otobus-bileti-iade-kurallari/) rehberindedir.
- **Terminal çevresi:** Acenteler bilet sattıkları terminallerde ve çevresinde yolcu yönlendirme personeli çalıştıramaz (md. 41/6).
- **Değişiklik bildirimi:** Unvan, adres ve acentelik sözleşmelerindeki değişiklikler 90 takvim günü içinde Bakanlığa bildirilir (md. 40/20).

Sefer ve yolcu bilgilerinin U-ETDS'ye iletilmesi ise yönetmelikte taşımacının yükümlülüğü olarak düzenlenmiştir; konuyu [U-ETDS yolcu bildirimi](/rehber/u-etds-yolcu-bildirimi/) rehberinde açıkladık.

## Otobüs bileti satışına hangi sırayla başlanır?

Otobüs bileti satışına başlarken izlenmesi gereken sıra, önce yasal yetki, sonra sözleşme, en son teknik altyapıdır. Bu sırayı tersine çevirmek, yazılımı hazır olup satış yapamayan bir işletmeye yol açar.

1. Ticari kaydınızı (vergi, oda, elektronik tebligat) tamamlayın.
2. Büro ve sermaye şartını sağlayın; sadece internet üzerinden faaliyet gösterecekseniz bu yolun şartlarını başvuru öncesinde Bakanlıkla netleştirin.
3. F1 veya F2 yetki belgesine başvurun; e-Devlet'te "Taşımacılık Yetki Belgesi İlk Başvuru" hizmeti şahıs firması ve tüzel kişi için ayrı sunulur.
4. Otobüs firmalarıyla acentelik sözleşmesi yapın ve belgenize kaydettirin.
5. Sağlayıcı hesabınızı açın ve hesabın sözleşme yapınızla uyumunu teyit edin.
6. Yazılımı ve sanal POS'u bağlayın, iptal ve iade akışını test edip satışa başlayın.

## Yazılım bu süreçte neyi üstlenir?

Yazılım, yetki ve sözleşmeyi tamamlamış bir acentenin satışı günlük olarak yürütmesini sağlar; belge veya sözleşme yerine geçmez. DIJI.TECH'in [otobüs bileti yazılımı](https://www.diji.tech/tr/b2c/otobus-bileti-yazilimi) bu teknik katmanı B2B acente paneli ve B2C satış sitesi olarak sunar.

Yazılımda kodla doğrulanmış başlıca karşılıklar şunlardır:

- **Sağlayıcı bağlantısı:** Otobüs seferleri BiletAll üzerinden gelir. Hesabınız yazılıma Canlı veya Test ortamı olarak tanımlanır; ödeme modu cari hesap veya POS olarak seçilir.
- **Satıştan önce kural denetimi:** Canlı koltuk haritasında firmanın cinsiyet, boş koltuk ve farklı fiyatlı koltuk kuralları satıştan önce kontrol edilir. Ayrıntılar [otobüs koltuk seçimi](/otobus-koltuk-secimi/) sayfasındadır.
- **Yolcu bilgisi:** Türk vatandaşından Kimlik No, yabancı yolcudan pasaport numarası ve veren ülke alınır; firma pasaportla satışa izin vermiyorsa satış durdurulur.
- **İptal:** İptal, firmanın bildirdiği iptal süresi içinde iki adımda yapılır: önce teklif, ardından onay.
- **Ödeme:** Ön ödemeli seferlerde cari hesap veya sanal POS ile tahsilat yapılır; firmanın kendi 3D Secure sayfasını kullandığı seferlerde ödeme o sayfada tamamlanır.
- **Belge:** Yazılımın ürettiği e-bilet PDF'i "bilgi amaçlıdır, fatura yerine geçmez" notunu taşır. Yönetmeliğin 36. maddesinde sayılan bilet bilgilerinin taşımacı ve acente tarafından nasıl karşılanacağını sağlayıcınızla netleştirin.

Ticari model kiralama ya da kaynak kodu satın almadır; teknik kurulum ortalama bir hafta sürer, fiyat ise ihtiyaca göre teklifle belirlenir. Tek acentenin günlük işleyişi için [otobüs bileti acente yazılımı](/otobus-acentesi-yazilimi/) sayfasına bakabilirsiniz.

## Kaynaklar
- [Karayolu Taşıma Yönetmeliği, konsolide metin (mevzuat.gov.tr)](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.24299.pdf)
- [4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu (mevzuat.gov.tr)](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4925.pdf)
- [1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu (mevzuat.gov.tr)](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1618.pdf)
- [e-Devlet – Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı hizmetleri](https://www.turkiye.gov.tr/ulastirma-ve-altyapi-bakanligi)

## Sık sorulan sorular
### Otobüs bileti satmak için hangi belge gerekir?
Ticari amaçla yolcu taşımacılığında acentelik yapmak için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından F türü yetki belgesi alınır. Yurt içi satış için F1, yurt içi ve uluslararası satış için F2 yetki belgesi gerekir. Belgeye ek olarak her otobüs firmasıyla acentelik sözleşmesi yapılıp belgeye kaydettirilmelidir.

### TÜRSAB belgesiyle otobüs bileti satılabilir mi?
Hayır, TÜRSAB belgesi tek başına yeterli değildir. Seyahat acentası işletme belgesi 1618 sayılı Kanun kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığından alınır; otobüs bileti acenteliği ise Karayolu Taşıma Yönetmeliği'ne tabidir ve F1 veya F2 yetki belgesi ister. Yönetmelikte seyahat acentalarını F türü belgeden muaf tutan bir hüküm bulunmuyor.

### F1 ile F2 yetki belgesi arasındaki fark nedir?
F1 yetki belgesi yalnızca yurt içi acentelik içindir ve sahibi, otobüs firmalarının uluslararası seferlerine aracılık edemez. F2 yetki belgesi yurt içi ve/veya uluslararası acentelik kapsar. Sermaye şartı da iki belgede farklı düzenlenmiştir.

### Bir acente kaç otobüs firmasının biletini satabilir?
Yönetmeliğe göre F1 veya F2 yetki belgesi sahipleri en fazla 20 firmayla acentelik sözleşmesi yapabilir; D4 belgeli firmalarla yapılan sözleşmeler bu sayıya dahil edilmez. Sadece internet üzerinden faaliyet göstermek üzere belge alanlara bu firma sınırı uygulanmaz, ancak belge ücreti güncel ücretin 10 katıdır.

### Gerçek kişi olarak otobüs bileti satılabilir mi?
Evet. Yönetmelik F türü yetki belgesini ticari amaçla yolcu taşımacılığında acentelik yapacak gerçek ve tüzel kişilere verir. Gerçek kişilerin Türk vatandaşı, faal vergi mükellefi ve ilgili odaya kayıtlı olması gibi genel şartları sağlaması gerekir. Bu yönüyle tüzel kişilere verilen seyahat acentası işletme belgesinden ayrılır.

### BiletAll gibi bir sağlayıcıyla çalışmak F1 veya F2 belgesinin yerine geçer mi?
Bir sağlayıcı hesabı sefer ve koltuk verisine teknik erişim sağlar; yetki belgesinin yerine geçtiğine dair resmî bir kaynak bulunmuyor. Yönetmelik acentelik sözleşmesinin acente ile taşımacı arasında yapılmasını ve belgeye kaydını şart koşar. Dağıtıcı üzerinden satış modelinizi sağlayıcınızla ve Bakanlıkla teyit edin.

### Otobüs bileti satmak için yazılım şart mı?
Yönetmelik belirli bir yazılım şartı koymaz; satış yetkisi belge ve sözleşmeden gelir. Ancak birden fazla firmanın seferini aramak, koltuk satmak, iptal ve iadeyi yürütmek ve kartla tahsilat yapmak için pratikte bir sağlayıcı bağlantısı ve satış yazılımı gerekir.

### Otobüs bileti iadesinden acente mi sorumludur?
Yönetmelik, hareket saatinin 12 saat öncesine kadar yapılan başvurularda bilet ücretinin tamamını iade etme yükümlülüğünü yetki belgesi sahibi taşımacıya verir. Bununla birlikte acenteler, acente sıfatıyla yaptıkları işlemlerden taşımacılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.