# Otobüs bileti fatura yerine geçer mi? e-Bilet, fatura ve acentenin belge düzeni Kaynak: https://www.otobusbiletiyazilimi.com/rehber/otobus-bileti-e-bilet-ve-fatura/ — Son güncelleme: 2026-10-25 Otobüs bileti, Vergi Usul Kanunu'na göre fatura değil, fatura verme zorunluluğu olmayan satışları belgeleyen bir perakende satış vesikasıdır. Şehirlerarası tarifeli taşımada D1 belgeli firmalar bileti GİB'in e-Bilet uygulamasıyla düzenler; bileti gider yazacak mükellefin durumu ise ayrıca değerlendirilir. ## Özetle - 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 233. maddesine göre yolcu taşıma biletleri, fatura vermek zorunda olunmayan satışları belgeleyen perakende satış vesikalarındandır. - Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği'ne göre e-Bilet yeni bir belge türü değildir ve kâğıt bilet ile aynı hukuki niteliktedir. - Şehirlerarası tarifeli yolcu taşımacılığı yapan D1 belgeli işletmeler, yolcu biletlerini ve yolcu listelerini e-Bilet uygulaması kapsamında düzenlemek zorundadır. - Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 36. maddesi, acente aracılığıyla düzenlenen biletlerde acentenin adı, unvanı, adresi, yetki belgesi numarası ve vergi kimlik numarasının da bulunmasını zorunlu tutar. - Acentenin satış yazılımından ürettiği e-bilet PDF'i bilgilendirme belgesidir; vergi mevzuatı kapsamındaki e-Bilet veya fatura yerine geçmez. Otobüs bileti alan bir yolcu veya şirket çalışanı için en sık sorulan belge sorusu, biletin fatura yerine geçip geçmediğidir. Acente açısından soru biraz daha geniştir: yolcuya verilen e-bilet ne tür bir belgedir, bilette hangi bilgiler zorunludur, acentenin bilgileri bilette yer almalı mıdır ve acentenin kendi servis bedeli nasıl belgelenir? Bu rehberde Vergi Usul Kanunu, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın e-Bilet düzenlemesi ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği üzerinden otobüs biletinin belge niteliğini, ardından acentenin satış yazılımında e-bilet ve muhasebe aktarımının nasıl yürüdüğünü anlatıyoruz. Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; vergisel sonuçlar için mali müşavirinize danışın. ## Otobüs bileti fatura yerine geçer mi? Otobüs bileti fatura değildir; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 233. maddesine göre "giriş ve yolcu taşıma biletleri", fatura vermek zorunda olunmayan satışları ve işlerin bedellerini belgeleyen perakende satış vesikalarından biridir. Bilet, taşıma hizmetinin satışını belgeler; ancak her durumda faturanın yerini tutup tutmayacağı alıcının durumuna bağlıdır. Aynı madde, biletlerde işletmenin adının, düzenlenme tarihinin ve alınan paranın miktarının gösterilmesini ve biletlerin seri ve sıra numarası dâhilinde düzenlenmesini öngörür. Kanunun 232. maddesi ise fatura düzenini ayrıca ele alır ve alıcının istemesi hâlinde satıcının fatura vermesini zorunlu tutan bir hüküm içerir. Bu noktada hava yolu ile kara yolu arasındaki farkı bilmek de faydalıdır. 509 Sıra No'lu Tebliğ, hava yolu e-biletleri için belirtilen şartları taşıyan e-biletlerin "tutarına bakılmaksızın fatura yerine geçen belge" olarak kabul edileceğini açıkça yazar. Kara ve deniz yolu yolcu taşımacılığına ilişkin bölümde ise böyle bir ifade yer almaz; bunun yerine e-bilette, varsa bilet bedelini gider gösterecek veya indirim konusu yapacak mükellefin bilgilerine yer verilmesi öngörülür. Uçak bileti için okuduğunuz bir kuralı otobüs biletine doğrudan uygulamamanız bu yüzden önemlidir. Bu hükümlerin pratik sonucu şudur: bireysel yolcu için bilet, yolculuğun ve ödemenin belgesidir. Bileti işletme gideri olarak yazmak isteyen bir şirket için ise belgenin üzerinde şirketin bilgilerinin bulunup bulunmadığı ve hangi belgenin muhasebe kaydına esas alınacağı önem kazanır. Bu değerlendirme mali müşavirin konusudur. ## e-Bilet nedir ve kâğıt biletten farkı var mı? e-Bilet, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın belirlediği standartlara uygun olarak elektronik belge biçiminde oluşturulan, muhatabına elektronik ortamda iletilen, elektronik ortamda saklanan ve ibraz edilen yolcu taşıma biletidir. Bu tanım Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 4. maddesinde yer alır. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği'ne göre e-Bilet yeni bir belge türü değildir; kâğıt ortamdaki biletle aynı hukuki niteliklere sahiptir. Fark belgenin biçiminde ve yaşam döngüsündedir: e-Bilet elektronik ortamda düzenlenir, yolcuya talebine göre elektronik veya kâğıt olarak iletilir, elektronik ortamda saklanır ve Başkanlığa raporlanır. Tebliğe göre e-Bilet uygulamasına dâhil olabilmek için işletmenin önce e-Fatura uygulamasına dâhil olması, e-Bilet düzenleyip iletebilecek altyapıyı hazırlaması ve gerekli başvuruyu yapması gerekir. Yönetmeliğin 36. maddesi de yolcu taşıma biletlerinin e-bilet olarak düzenlenebileceğini kabul eder. Terimin kısa tanımı için [e-bilet sözlük maddesine](/sozluk/e-bilet/) bakabilirsiniz. ## e-Bilet kimin için zorunludur? e-Bilet, 509 Sıra No'lu Tebliğ'e göre Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde belirtilen şehirlerarası tarifeli yolcu taşımacılığı faaliyetiyle uğraşan D1 yetki belgeli işletmeler için zorunludur. Bu işletmeler yolcu biletlerini ve yolcu listelerini e-Bilet uygulaması kapsamında, e-Bilet ve e-Bilet yolcu listesi olarak düzenlemek zorundadır. Tebliğ bu zorunluluk için 1/1/2021 tarihini esas almış; bu tarihten sonra faaliyete başlayanlar için faaliyete başlanan ayı izleyen dördüncü ayın başını öngörmüştür. Yönetmeliğin 36. maddesinin on birinci fıkrası da e-bilet düzenleyen firmaların e-biletli yolcular için e-yolcu listesi düzenlemesini ve bu listeyi taşıtta bulundurmasını zorunlu tutar. Dikkat edilmesi gereken nokta, zorunluluğun taşımacıya ait olmasıdır. Vergi mevzuatı kapsamındaki e-Bileti düzenleme yükümlülüğü D1 belgeli firmadadır; acente bu belgenin düzenlenmesine satış verisiyle katkıda bulunur. E-yolcu listesinin ne olduğunu [e-yolcu listesi sözlük maddesinde](/sozluk/e-yolcu-listesi/) anlattık. ## e-Bilette hangi bilgiler bulunmak zorundadır? 509 Sıra No'lu Tebliğ'e göre kara yolu e-biletinde en az şu bilgiler bulunmak zorundadır: düzenleyenin adı-soyadı veya unvanı, adresi, vergi dairesi ve VKN'si veya Kimlik No'su; yolcunun adı-soyadı ve VKN'si veya Kimlik No'su; e-Bilet numarası; düzenleme, seyahat ve ödeme tarihleri; ödeme türü; tutar ve katma değer vergisi. Varsa bilet bedelini gider gösterecek mükellefin bilgileri de yer alır. Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 36. maddesi ise taşıma mevzuatı açısından bilette bulunması gereken bilgileri sayar. İki düzenleme birlikte okunduğunda tablo şöyle oluşur: | Bilgi grubu | Karayolu Taşıma Yönetmeliği (md. 36) | 509 Sıra No'lu Tebliğ (e-Bilet) | |---|---|---| | Düzenleyen | Taşımacının adı/unvanı, yetki belgesi numarası, adresi, vergi kimlik numarası | Unvan, adres, vergi dairesi, VKN veya Kimlik No | | Belge | Seri ve müteselsil sıra numarası, düzenleme tarihi | e-Bilet numarası, düzenleme tarihi | | Sefer | Kalkış ve varış yeri, hareket tarihi ve saati | Seyahat tarihi | | Yolcu | Kimlik No veya uyruk ile pasaport/yabancı kimlik no; engellilik durumu; ad, soyad, iletişim bilgisi | Ad-soyad, VKN veya Kimlik No | | Koltuk ve ücret | Koltuk numarası, taşıma ücreti | Tutar, katma değer vergisi, ödeme tarihi ve türü | | Acente | Acente aracılığıyla düzenlenen biletlerde acentenin adı, unvanı, adresi, yetki belgesi numarası, vergi kimlik numarası | — | | Gider gösterecek mükellef | — | Varsa adı-soyadı/unvanı ve VKN veya Kimlik No | Tebliğ ayrıca e-bilette, Başkanlık tarafından içeriği belirlenen ve duyuruda belirtilecek tarihten itibaren aranacak bir karekod veya barkoda yer verilmesini öngörür. Şirket adına seyahat eden yolcular için son satır önemlidir: bilet bedelini gider gösterecek mükellefin bilgisinin e-bilete yazılabilmesi için bu bilginin satış sırasında alınması gerekir. ## Acente aracılığıyla satılan bilette neler değişir? Acente aracılığıyla satılan bilette, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 36. maddesinin üçüncü fıkrasına göre taşımacının bilgilerine ek olarak acentenin adı, unvanı, adresi, yetki belgesi numarası ve vergi kimlik numarasının yer aldığı bilgilerin veya kaşenin bulunması zorunludur. Bu fıkraya uyulmaması yönetmelikte yetki belgesi sahibi için yaptırıma bağlanmıştır. Vergi Usul Kanunu'nun 240. maddesinin (B) bendi de acentelerin rolüne değinir: şehirlerarası yolcu taşımalarında yolcu taşıma biletlerinin komisyoncu veya acenteler tarafından kesilmesi hâlinde yolcu listeleri üç nüsha olarak düzenlenir ve bir nüshası bu kişilerce saklanır. Bu hüküm kâğıt yolcu listesi düzenini anlatır; e-yolcu listesine geçmiş firmalarda listenin elektronik düzeni Tebliğ'deki usule göre yürür. Acentenin pratik görevi, kendi bilgilerinin taşımacının kayıtlarında güncel olduğundan ve sattığı biletlere doğru yansıdığından emin olmaktır. Bu bilgilerin kullandığınız sağlayıcı ve firma kanalında biletinize nasıl yansıdığını taşımacınızla teyit edin. ## Acentenin servis bedeli nasıl belgelenir? Acentenin servis bedeli, bilet ücretinden ayrı olarak acentenin kendi hizmeti için aldığı tutardır ve bilet ücretinin belge düzeninden ayrı değerlendirilmesi gerekir. Bilet ücreti taşımacının hizmet bedelidir; servis bedeli ise acentenin gelirdir. Bu tutarın hangi belgeyle ve hangi vergi uygulamasıyla belgeleneceği acentenin vergisel durumuna bağlıdır. Belge düzeninizi kurarken şu soruları mali müşavirinizle netleştirin: - Servis bedeli bilet ücretinden ayrı bir belgeyle mi belgelenecek? - e-Fatura veya e-Arşiv faturaya tabi misiniz ve servis bedeli bu belgelerde nasıl gösterilecek? - Şirket müşterisi bilet bedeli ile servis bedelini tek belgede mi, ayrı belgelerde mi istiyor? - Bilet iptal edildiğinde servis bedelinin iadesi ve belgesi nasıl düzenlenecek? Servis bedeli kavramını [servis bedeli sözlük maddesinde](/sozluk/servis-bedeli/) açıkladık. Bu sitede vergi oranı veya belge düzeni için kesin bir model önermiyoruz; çünkü doğru düzen işletmenin yapısına göre değişir. ## Yazılımın e-bilet PDF'i ile resmî e-Bilet aynı şey mi? Hayır. Acentenin satış yazılımından aldığı e-bilet PDF'i, yolculuk, koltuk ve ödeme bilgilerini gösteren bir bilgilendirme belgesidir; vergi mevzuatı kapsamındaki e-Bilet, şehirlerarası tarifeli taşımada D1 belgeli taşımacının GİB'in e-Bilet uygulamasıyla düzenlediği belgedir. İki belge aynı yolculuğu anlatır ama hukuki nitelikleri farklıdır. DIJI.TECH'in [otobüs bileti yazılımı](https://www.diji.tech/tr/b2c/otobus-bileti-yazilimi) bu ayrımı belgenin üzerinde de yapar. B2B panelinden alınan e-bilet PDF'inin içeriği şöyledir: - **Başlık:** Satan acentenin adı ve PNR. - **Sefer kartı:** Firma logosu, terminaller, tarih ve saat, süre, servis noktası adı ve saati. - **Yolcu tablosu:** Ad, cinsiyet, koltuk, e-bilet numarası ve fiyat. - **Ödeme kutusu:** Toplam tutar, acente komisyonu için "Servis Bedeli" satırı ve ödeme tipi. - **Koşullar:** İptal penceresi ve kalkıştan önce perona gelme hatırlatması. - **Not:** "Bilgi amaçlıdır, fatura yerine geçmez." Kimlik No ve pasaport numarası bu belgeye basılmaz; iptal edilen rezervasyonda belgenin üzerinde kırmızı "İPTAL EDİLDİ" bandı görünür. Belge Türkçe veya İngilizce üretilir. B2C satış sitesinde ise e-bilet PDF'i sitenin logosu, renkleri ve iletişim bilgileriyle üretilir, yolcu kimlik belgeleri maskelenerek gösterilir ve belge Türkçe, İngilizce veya Rusça hazırlanabilir. B2C onay e-postasında PDF eklidir; B2B onay e-postasına PDF eklenmez, panelden indirilir. ## Yazılımda fatura bilgisi ve muhasebe aktarımı nasıl işler? DIJI.TECH yazılımında fatura bilgisi ödeme ekranında alınır ve otobüs satışları Paraşüt, Luca ve Logo Netsis muhasebe entegrasyonlarıyla "Otobüs Rezervasyon Bedeli" belge satırı olarak aktarılabilir. Bu entegrasyonlar e-Fatura ve e-Arşiv belge oluşturma desteği sunar ve otobüs için ayrı bir KDV oranı ayarı içerir; oranı işletme kendi mali müşavirinin görüşüne göre girer. Muhasebe aktarımının bilinmesi gereken sınırları şunlardır: | Konu | Durum | |---|---| | Fatura bilgisi | B2B ve B2C ödeme ekranlarında fatura bilgileri alınır; B2B'de kiracı politikasına göre fatura notu da girilebilir | | Aktarım tetiği | Kartla ödenen otobüs satışında tetiklenir | | Sınır | Yalnız cari hesapla ödenen otobüs satışlarında ve firmanın 3D sayfasında ödenen biletlerde aktarım tetiği görülmemiştir | | SYS | Ödenmiş ve onaylı satışlar, iptal edilen koltuklar düşülerek bir çekme servisiyle aktarılır; satırda firma, PNR, koltuklar, yolcu, Kimlik No veya pasaport no, net, markup ve toplam tutar yer alır | | Arkman | Otobüs satışlarının muhasebe aktarımını desteklemez | Bu nedenle "her otobüs satışı otomatik muhasebeleşir" demiyoruz; aktarımın hangi ödeme yollarında çalıştığını kurulum sırasında birlikte netleştirmek gerekir. Entegrasyonların ayrıntıları [muhasebe entegrasyonu](/muhasebe-entegrasyonu/) sayfasında, e-Fatura ve e-Arşiv kavramları ise [e-Fatura ve e-Arşiv sözlük maddesinde](/sozluk/e-fatura-e-arsiv/) yer alır. ## İptal edilen biletin belgeleri nasıl izlenir? İptal edilen bir otobüs biletinde belge düzeni üç katmanda izlenir: taşımacının kendi kayıtları, acentenin satış ve iade kaydı ve muhasebe kayıtları. Bu katmanlardan biri güncellenmezse, iptal edilmiş bir bilet raporlarda hâlâ satış olarak görünebilir veya iade edilmiş bir tutar muhasebede gelir olarak kalabilir. DIJI.TECH yazılımında iptal edilen rezervasyonun e-bilet PDF'i üzerinde kırmızı bir iptal bandı görünür; B2C e-biletinin ödeme bölümünde iptal ve iade satırı yer alır. SYS'e giden satış çekme servisi yalnız ödenmiş ve onaylı veya tamamlanmış satışları aktarır ve iptal edilen koltukları düşer. Firma tarafında yapılan iptaller ise durum senkronuyla rezervasyon kaydına işlenir. İptal ve iadenin vergi belgelerine nasıl yansıtılacağı, örneğin düzenlenmiş bir faturanın iptali veya iade belgesi gerekip gerekmediği, işletmenin belge düzenine bağlıdır. Bu konuyu da mali müşavirinizle birlikte belirleyin ve iptal akışınızı buna göre yazılı hâle getirin. ## Yolcuya belge konusunda ne söylemelisiniz? Yolcuya belge konusunda en doğru bilgi, aldığı belgenin ne olduğunu açıkça söylemektir: acentenin verdiği PDF bir bilgilendirme belgesidir; vergi mevzuatı kapsamındaki e-Bilet taşımacı tarafından düzenlenir; şirket adına belge gerekiyorsa bu bilgi satış sırasında verilmelidir. Satış ekibiniz için kısa bir kontrol listesi: - Şirket adına seyahat eden yolcudan şirket unvanını ve vergi bilgilerini satış sırasında alın. - Servis bedelinin ayrı bir satır olarak göründüğünü ve nasıl belgeleneceğini yolcuya söyleyin. - İptal edilen biletlerde iade ve belge düzeltmesinin nasıl yapılacağını önceden belirleyin. - KDV oranı veya gider yazma konusunda kesin bilgi vermeyin; yolcuyu kendi mali müşavirine yönlendirin. Vergi mevzuatı ve e-belge düzenlemeleri sık güncellenir. Bu rehberdeki bilgileri Gelir İdaresi Başkanlığı'nın güncel tebliğ metniyle ve mali müşavirinizle teyit ederek kullanın. ## Kaynaklar - [213 sayılı Vergi Usul Kanunu, md. 232, 233, 240 (mevzuat.gov.tr)](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.4.213.pdf) - [509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği, güncel hâli – IV.7 e-Bilet uygulaması (Gelir İdaresi Başkanlığı)](https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=MEVZUAT_TEBLIGLER%2FUNIVERSAL%2F2026%2FMEVZUAT_TEBLIGLER_2026_VukTeb509_Guncel.pdf) - [Karayolu Taşıma Yönetmeliği, md. 4 ve 36 (mevzuat.gov.tr, konsolide metin)](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.24299.pdf) ## Sık sorulan sorular ### Otobüs bileti fatura yerine geçer mi? Otobüs bileti fatura değildir; Vergi Usul Kanunu'nun 233. maddesine göre fatura verme zorunluluğu olmayan satışları belgeleyen perakende satış vesikalarındandır. Bilet bedelinin işletme gideri olarak yazılıp yazılamayacağı alıcının vergisel durumuna bağlıdır; kesin değerlendirme için mali müşavirinize danışın. ### Otobüs e-bileti ile kâğıt bilet arasında fark var mı? Hukuki nitelik açısından fark yoktur. 509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği'ne göre e-Bilet yeni bir belge türü olmayıp kâğıt bilet ile aynı hukuki niteliklere sahiptir. Fark, belgenin elektronik ortamda düzenlenmesi, iletilmesi, saklanması ve Gelir İdaresi Başkanlığı'na raporlanmasıdır. ### Otobüs e-biletinde hangi bilgiler bulunmak zorunda? 509 Sıra No'lu Tebliğ'e göre e-bilette en az düzenleyenin unvanı ve vergi bilgileri, yolcunun adı-soyadı ve VKN'si veya Kimlik No'su, e-Bilet numarası, düzenleme, seyahat ve ödeme tarihleri, ödeme türü, tutar ve katma değer vergisi bulunur. Varsa bedeli gider gösterecek mükellefin bilgileri de yer alır. ### Şirket adına otobüs bileti faturası alınabilir mi? Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesi, alıcının istemesi hâlinde satıcının fatura vermesini zorunlu tutan bir hüküm içerir. Bilet bedelinin şirket gideri olarak belgelenmesi için hangi belgenin gerektiği, bileti kimin düzenlediğine ve alıcının durumuna bağlıdır; bileti satın almadan önce firmadan veya acenteden fatura bilgisi istemek en sağlıklı yoldur. ### Otobüs biletinde KDV oranı nedir? Bu sitede KDV oranı yazmıyoruz; oranlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir. 509 Sıra No'lu Tebliğ, e-bilette katma değer vergisi bilgisinin yer almasını zorunlu tutar. Güncel oranı Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarından veya mali müşavirinizden teyit edin. ### Acentenin verdiği e-bilet PDF'i resmî belge midir? Acentenin satış yazılımından aldığı e-bilet PDF'i, yolculuk ve ödeme bilgilerini gösteren bir bilgilendirme belgesidir. DIJI.TECH yazılımının B2B panelinden alınan PDF'te 'Bilgi amaçlıdır, fatura yerine geçmez' notu yer alır; vergi mevzuatı kapsamındaki e-Bilet taşımacının düzenlediği belgedir. ### Acentenin servis bedeli için fatura kesilir mi? Servis bedeli, acentenin bilet ücreti dışında kendi hizmeti için aldığı tutardır. Bu tutarın hangi belgeyle ve hangi vergi uygulamasıyla belgeleneceği acentenin vergisel durumuna bağlıdır; belge düzeninizi mali müşavirinizle birlikte kurmanızı öneririz. ### Otobüs satışları muhasebe programına aktarılabilir mi? DIJI.TECH yazılımında Paraşüt, Luca ve Logo Netsis entegrasyonları otobüs satışını 'Otobüs Rezervasyon Bedeli' satırıyla aktarır ve e-Fatura veya e-Arşiv belge oluşturabilir. Aktarım kartla ödenen satışta tetiklenir; yalnız cari hesapla ödenen satışlarda ve firmanın 3D sayfasında ödenen biletlerde bu tetik görülmemiştir. SYS için ayrıca bir satış çekme servisi vardır.