# Otobüs bileti iptal ve iade yönetimi: teklif, onay ve mutabakat

Kaynak: https://www.otobusbiletiyazilimi.com/otobus-bileti-iptal-iade-yonetimi/ — Son güncelleme: 2026-10-25

Otobüs bileti iptal ve iade yönetimi, acentenizin bir bileti firmanın iptal süresi içinde iptal edip parayı doğru kanala iade ettiği süreçtir. İptal iki adımda yapılır, iade ödeme kaydına göre cariye veya karta döner, iadesi sonuçlanmayan işlemler manuel mutabakata raporlanır.

## Özetle
- Otobüs bileti iptali iki adımda yapılır: önce 30 dakika geçerli bir iptal teklifi alınır, ardından onaylanır veya vazgeçilir.
- İptal yalnız firmanın bildirdiği iptal süresi içinde yapılabilir; firma bu bilgiyi vermediyse panelden iptal kapalıdır.
- Panel iptali rezervasyondaki tüm aktif koltukları kapsar; koltuk seçerek kısmi iptal yapılmaz.
- Para, ödemenin geldiği kanala döner: cari ödeme cariye, kart ödemesi karta; satıcı komisyonu iade edilen tutar oranında geri alınır.
- Firmanın 3D Secure sayfasında ödenmiş biletler panelden iptal edilmez; bu biletleri operasyon ekibi elle sonuçlandırır.

Bir otobüs biletinin iptali, satıştan daha fazla tarafı ilgilendirir: otobüs firmasının iptal süresi, ödeme kanalı, acentenin komisyonu ve yolcunun parası aynı işlemde doğru sonuca bağlanmalıdır. DIJI.TECH'in [otobüs bileti yazılımı](https://www.diji.tech/tr/b2c/otobus-bileti-yazilimi) bu süreci hem acente portalında hem B2C satış sitesinde aynı kurallarla yürütür. Aşağıda iptalin nasıl çalıştığını ve sürecin bilinçli sınırlarını bulabilirsiniz.

## Otobüs bileti iptal ve iade yönetimi nedir?

Otobüs bileti iptal ve iade yönetimi, satılmış bir biletin firmada iptal edilmesini, iade tutarının belirlenmesini ve paranın ödendiği kanala geri dönmesini sağlayan bir satış sonrası süreçtir. Yazılımda bu süreç iki adımlıdır, firmanın iptal süresine bağlıdır ve rezervasyonun tamamını kapsar.

Sürecin amacı, acentenin her iptalde firmayı arayıp tutarı elle hesaplamasını ortadan kaldırmaktır. İptal edilen koltuk firmada düşülür, para doğru hesaba döner, komisyon geri alınır ve rezervasyonun durumu tüm ekranlarda güncellenir.

## İki adımlı iptal: teklif ve onay

İptal, önce teklif alınıp ardından onaylanan iki adımlı bir işlemdir. Teklif adımında yazılım iptalin mümkün olup olmadığını denetler ve iade tutarını gösterir; onay adımında iptal firmaya gönderilir. Acente teklifi gördükten sonra vazgeçebilir.

Adımlar şu sırayla ilerler:

1. Acente rezervasyon detayından iptal ekranını açar; isterse iptal sebebi yazar (zorunlu değildir).
2. Yazılım koşulları denetler ve iade tutarını içeren bir teklif oluşturur.
3. Teklif 30 dakika geçerlidir; bu sürede açık bir teklif varsa yeniden hesaplanmaz, aynı teklif kullanılır.
4. Acente teklifi onaylar veya vazgeçer.
5. Onayda koltuklar firmada tek tek iptal edilir, ardından iade başlatılır.

## Ne zaman iptal edilebilir?

Bir otobüs bileti, rezervasyon aktifse, PNR'ı varsa ve firmanın bildirdiği iptal süresi henüz dolmadıysa iptal edilebilir. İptal süresi her sefer için firmadan gelir ve "kalkıştan belirli bir süre öncesine kadar" biçimindedir. Firma bu bilgiyi vermediyse yazılım iptali kapalı tutar; tahmine dayalı bir iptal yapılmaz.

İptal süresi satış öncesinde de görünür. Sefer kartında "kalkışa belirli bir süre kalana kadar iptal edilebilir" bilgisi, B2C rezervasyon sayfasında "belirli bir tarihe kadar iptal edilebilir" satırı, e-bilette ise iptal koşulları yer alır. Böylece yolcu ve acente aynı süreyi görür.

## İade tutarı nasıl belirlenir?

İade tutarı, firmanın iptal süresi içinde rezervasyondaki aktif koltukların toplam bedeli olarak hesaplanır. BiletAll iptal öncesinde bir ceza sorgusu yayınlamadığı için yazılım kademeli ceza üretmez ve teklifi iptal süresi içinde ücretsiz iptal olarak oluşturur.

Bu, her biletin her koşulda ücretsiz iptal edildiği anlamına gelmez. İptal yalnız firmanın süresi içinde mümkündür ve firmanın gerçek iade uygulaması API üzerinden doğrulanamaz. BiletAll'ın iptal işleminde belgelenen sonuç, paranın firma tarafında açık para (store credit) olarak kalmasıdır. Yazılım her iptal isteğinde açık paranın iadesini de talep eder; ancak firmanın iadeyi gerçekten yapıp yapmadığı API'den öğrenilemediği için sonucu varsaymaz, mutabakatla netleştirir.

Otobüs iptalinde yazılım satış sonrası işlem ücreti eklemez. Uçak, otel ve vize akışlarında kullanılan bu ücret altyapısı otobüs iptaline bağlı değildir.

## İptal ve iade sırası

Onaydan sonra yazılım önce firmada iptali yapar, sonra parayı iade eder. Bu sıra bilinçlidir: firmada iptal edilmemiş bir bilet için para iade edilmez.

Firmadaki iptal koltuk koltuk yürütülür. Koltuklar iptal edildikten sonra iade başarısız olursa iptal geri alınmaz; durum manuel mutabakat için kayda geçer ve para operasyon ekibinin kontrolünde sonuçlandırılır. Mutabakat kavramını [mutabakat](/sozluk/mutabakat/) sözlük maddesinde açıkladık.

## Belirsiz sonuçlar ve mutabakat kuyruğu

Mutabakat kuyruğu, satış sonucu kesinleşmeyen otobüs rezervasyonlarının operasyon ekibince elle netleştirildiği listedir. Yazılım bir satışın sonucundan emin olamadığında parayı oynatmaz; rezervasyonu mutabakat bekleyen kayıt olarak işaretler ve kuyruğa bırakır. Böylece bileti kesilmiş bir yolcuya yanlışlıkla iade yapılması ya da parası alınmış bir yolcunun biletsiz kalması önlenir.

Kuyruğa düşen tipik durum, satış sırasında yaşanan zaman aşımıdır: bilet isteği firmaya gitmiş ama sonucu alınamamıştır ya da firmanın 3D sayfasından dönüş gelmemiştir. Bu durumda biletin kesilip kesilmediği bilinmez. İptal sonrasında başarısız olan iadeler bu kuyruğa girmez; yukarıda anlatıldığı gibi ayrıca kayda geçer.

Kuyruk, otobüse özel ayrı bir ekran değildir; diğer ürünlerle ortak operasyon kuyruğunun "mutabakat" bölümünde yer alır. Operasyon ekibi sonucu teyit ederek kaydı sonuçlandırır.

## İade kanalı ve komisyonun geri alınması

İade, biletin ödendiği kanala yapılır:

| Ödeme şekli | İadenin gittiği yer | Not |
|---|---|---|
| Acente cari hesabı | Acentenin cari hesabı | Acente komisyonu iade oranında düşülür |
| Kartla ödeme (sanal POS) | Ödemenin yapıldığı kart | B2B'de acentenin kartı, B2C'de yolcunun kartı |
| TRY dışı cari para birimi (B2B panel sepeti) | Cari hesap, sepete eklemedeki kilitli kurla | Firmaya giden tutar Türk lirası kalır |
| Firmanın 3D Secure sayfası | Panelden iade yok | Operasyon ekibi elle sonuçlandırır |

Acentenin satıcı komisyonu, iade oranında geri alınır. Bu sayede iptal edilen bir satıştan acentenin üzerinde komisyon geliri kalmaz.

## Tüm rezervasyonun iptali

Panel iptali, rezervasyondaki tüm aktif koltukları birlikte iptal eder. Acente veya müşteri koltuk seçerek kısmi iptal yapamaz. Dört yolculu bir rezervasyonda tek yolcunun vazgeçtiği durumda tüm rezervasyon iptal edilip kalan yolcular için yeni bir satış yapılabilir; iptalin firmanın iptal süresi içinde olması gerekir.

Bilet değişikliği (tarih veya koltuk) de yazılımda yoktur. Farklı bir sefere geçmek isteyen yolcunun bileti iptal edilir ve yeni sefere yeni bir bilet satılır.

## Firmanın 3D sayfasında ödenen biletler

Firmanın 3D Secure sayfasında ödenmiş biletler panelden iptal edilmez; iptal operasyon ekibi tarafından yürütülür. Bu biletlerde ödeme sistemin değil firmanın tarafında gerçekleştiği için yazılımda bir ödeme kaydı oluşmaz ve otomatik iade yapılamaz.

B2C sitede bu biletlerin rezervasyon sayfası yolcuya iptal için acenteyle iletişime geçmesini söyler; online iptal isteği bu biletlerde reddedilir. Hangi seferin bu yolla ödendiği, sefer bazında firma tarafından belirlenir.

## İptal yetkisi ve alt acenteler

Otobüs iptali yetkiye bağlıdır. Bir kullanıcının bilet iptal edebilmesi için iki koşulun birlikte sağlanması gerekir: acentede otobüs iptal yetkisinin açık olması ve kullanıcının rolünde iptal sayfası izninin bulunması.

GSA yapısında alt acentelerin otobüs iptal yetkisini GSA yönetir; aynı yetki platform yönetim ekranında acente bazında da açılıp kapatılabilir. Böylece bir GSA, iptal işlemini yalnız seçtiği alt acentelerine açabilir. Acente ağı yapısını [B2B otobüs bileti yazılımı](/b2b-otobus-bileti-yazilimi/) sayfasında anlattık.

## B2C sitede self-servis iptal

B2C satış sitesinde yolcu, rezervasyonunu acenteyi aramadan kendisi iptal edebilir. Self-servis iptal de iki adımlıdır: yolcu önce iade tutarını, varsa kesintiyi ve ücretsiz iptal bilgisini gören bir teklif alır, ardından onaylar. İşlem tekrarlanan isteklere karşı güvenlidir; aynı iptal iki kez işlenmez.

Yolcu rezervasyonuna iki yoldan ulaşır: üye hesabındaki "Otobüs Bileti Rezervasyonlarım" listesinden veya "Online İşlemler" sayfasında PNR ya da `BUS-` ile başlayan rezervasyon kodunu yolcu soyadı veya onay e-postası adresiyle birlikte girerek. Self-servis iptalin sınırları panel iptaliyle aynıdır:

- İptal süresi geçmişse istek reddedilir.
- İptal rezervasyonun tamamı için yapılır.
- Firmanın 3D sayfasında ödenmiş biletlerde online iptal yoktur.
- Otomatik iade işlenemezse yolcuya iadenin acente tarafından sonuçlandırılacağı bildirilir.

İptal tamamlandığında yolcuya site markalı bir iptal bildirimi gider.

## Gişede yapılan iptallerin takibi

Yolcu bileti acenteye uğramadan doğrudan firmanın gişesinde iptal ettirebilir. Arka plandaki senkron işçisi, onaylı her rezervasyonu PNR ve soyadı ile firmaya sorar; yolcunun gişede yaptırdığı iptal bu sorguda ortaya çıkar ve kayda işlenir. Sağlayıcı arızasında senkron bir devre kesiciyle durur ve sağlayıcıyı gereksiz isteklerle yormaz.

Rezervasyon listesinde iptal edilen kayıtlar "İptal" sekmesinde ayrı sayılır; rezervasyon detayında iptal bilgisi ve olay zaman çizelgesi yer alır. Bu ekranları [yönetim paneli](/yonetim-paneli/) sayfasında ayrıntılı anlattık.

## İptal kaydı, e-bilet ve bildirimler

İptal tamamlandığında rezervasyonun durumu tüm ekranlarda "İptal" olarak güncellenir. Rezervasyon detayında iptal bilgisi, olay zaman çizelgesinde iptalin zamanı yer alır; acente müşteriye gitmeyen iç notlarla iptalin sebebini kayıt altında tutabilir.

İptal edilen rezervasyonun e-bileti indirildiğinde üzerinde kırmızı "İPTAL EDİLDİ / CANCELLED" bandı bulunur; böylece eski bir çıktının geçerli bilet sanılması önlenir. İptal olayı kiracının markasıyla bildirim şablonlarına iletilir. Onay e-postası ve SMS'i ise panelden istenen adrese ya da numaraya yeniden gönderilebilir.

İptal kapsamının özeti:

| Konu | Yazılımdaki karşılığı |
|---|---|
| İptal süresi | Her sefer için firmadan gelir; bilgi yoksa iptal kapalı |
| İade tutarı | Süre içinde aktif koltukların toplamı; kademeli ceza yok |
| Kapsam | Rezervasyonun tamamı; koltuk bazında kısmi iptal yok |
| İşlem ücreti | Otobüs iptalinde satış sonrası işlem ücreti yok |
| Firma 3D biletleri | Panelden ve B2C'den iptal yok; operasyon yürütür |
| Belirsiz sonuç | Mutabakat kuyruğu |

## Mevzuat ve yazılımdaki iptal süresi

Karayolu Taşıma Yönetmeliği md. 36/8, 16 Mayıs 2026 tarihli değişiklikle (RG 33255) taşımacıya yeni bir yükümlülük getirir: hareket saatinin 12 saat öncesine kadar yapılan başvurularda bilet ücretinin tamamı iade edilir, sefer başlayıncaya kadar yapılan başvurularda 6 ay geçerli açık bilet düzenlenir. Bu yükümlülük yetki belgesi sahibi taşımacıya aittir; acentenin uygulaması firmanın kuralına bağlıdır.

Yazılımdaki iptal süresi de bu nedenle her sefer için firmadan gelir. Açık bilet düzenleme veya "açığa alma" işlemi yazılımda bir özellik olarak yer almaz; yolcunun açık bilet talebi firmanın kendi süreciyle yürür. Yolcu tarafındaki kurallar için [otobüs bileti iade kuralları](/rehber/otobus-bileti-iade-kurallari/) ve [otobüs bileti açığa alma](/rehber/otobus-bileti-aciga-alma/) rehberlerine bakabilirsiniz.

İptal ve iade akışını kendi acenta yapınızla görmek için [iletişim](/iletisim/) sayfasından demo talep edebilirsiniz.

## Sık sorulan sorular
### Otobüs bileti iptal ve iade yönetimi nedir?
Otobüs bileti iptal ve iade yönetimi, satılmış bir biletin firmada iptal edilmesi, iade tutarının belirlenmesi ve paranın doğru ödeme kanalına geri gönderilmesi sürecidir. Yazılım bu süreci teklif ve onay adımlarıyla yürütür; iadesi sonuçlanmayan işlemler manuel mutabakata raporlanır.

### Otobüs bileti kaç saat kala iptal edilebilir?
Yazılımda iptal süresi her sefer için otobüs firmasından gelir ve "kalkıştan belirli bir süre öncesine kadar" biçiminde uygulanır. Bu süre sefer kartında, rezervasyon sayfasında ve e-bilette gösterilir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği md. 36/8 (RG 16/5/2026-33255) ayrıca taşımacıya, hareketten 12 saat öncesine kadar yapılan başvurularda bilet ücretinin tamamını iade etme yükümlülüğü getirir.

### İptal teklifi ne kadar süre geçerlidir?
İptal teklifi 30 dakika geçerlidir. Bu süre içinde aynı rezervasyon için açık bir teklif varsa yeniden hesaplanmaz, mevcut teklif kullanılır. Teklif onaylanmazsa iptal gerçekleşmez ve bilet geçerli kalır.

### Rezervasyondaki tek bir koltuk iptal edilebilir mi?
Hayır. Panel ve B2C sitedeki iptal, rezervasyondaki tüm aktif koltukları birlikte iptal eder. Acente veya müşteri koltuk seçerek kısmi iptal yapamaz.

### İptal edilen biletin parası nereye iade edilir?
İade, ödeme kaydına göre yapılır: cari hesaptan ödenen bilet cariye, kartla ödenen bilet karta iade edilir. Acentenin satıcı komisyonu iade oranında geri alınır.

### Otobüs bileti iptalinde kesinti uygulanır mı?
BiletAll iptal öncesinde ceza bilgisi yayınlamadığı için yazılım kademeli ceza hesaplamaz; teklif, firmanın iptal süresi içinde aktif koltukların toplam iadesi olarak oluşur. Otobüs iptalinde yazılım ayrıca bir satış sonrası işlem ücreti eklemez. Firmanın gerçek iade uygulaması firmanın kurallarına bağlıdır.

### Firmanın 3D sayfasında ödenen bilet nasıl iptal edilir?
Bu biletler panelden ve B2C siteden iptal edilmez; iptal operasyon ekibi tarafından elle yürütülür. B2C sitedeki rezervasyon sayfası bu biletlerde yolcuya iptal için acenteyle iletişime geçmesini söyler.

### Yolcu bileti gişede iptal ettirirse sistem bunu görür mü?
Evet. Onaylı rezervasyonların durumu arka planda periyodik olarak firmadan sorgulanır. Yolcunun gişede yaptırdığı iptal bu sorguda görülür ve rezervasyonun durumu güncellenir.

### Hangi kullanıcılar otobüs bileti iptal edebilir?
İptal için acentede otobüs iptal yetkisinin açık olması ve kullanıcının rolünde ilgili sayfa izninin bulunması gerekir. GSA, alt acentelerinin otobüs iptal yetkisini kendisi yönetir.